بررسي انتقادي مؤلفه‌هاي اجتماعي_فرهنگي فيلم «فروشنده» بر اساس الگوي لاكلا و موف

A Critical Study of Socio-cultural Features of The Salesman Movie, Based on Laclac and Mouffe’s Theory

سينما به بازنمايي واقعيت­هاي سياسي، اجتماعي و فرهنگي مي­پردازد. تحليل گفتمان انتقادي نيز واقعيت­هاي متن زباني را با توجه به مؤلفه‌هايي همچون ايدئولوژي، اجتماع، فرهنگ و سياست بازنمايي مي­كند. هدف پژوهش حاضر بررسي انتقادي مؤلفه‌هاي گفتمان اجتماعي– فرهنگي فيلم «فروشنده» براساس ابزارهاي گفتماني لاكلا و موف (2001) است. در اين راستا، متن كامل مكالمه ­ي فيلم «فروشنده» گردآوري شد. سپس، داده ­هاي كامل فيلم با استفاده از مؤلفه‌هاي گفتماني مطرح‌شده در لاك‌ها و موف (2001) مورد توصيف و تحليل قرار گرفتند. نتايج پژوهش نشان داد؛ گفتمان فيلم «فروشنده» با نظام معنايي حول محور دال مركزي «تجاوز» و دال­ هاي شناوري همچون «طبقه متوسط جامعه»، «توسعه و پيشرفت»، «فقر»، «پنهان‌كاري»، «روسپي­گري»، «ترس از طرد شدن»، «دروغ­گويي»، «خشونت»، «خيانت»، «فروپاشي خانواده»، «جامعه باز»، «انتقام شخصي» و «مسخ‌شدگي» منسجم شده است. به‌علاوه، در ابتدا، گفتمان­ هاي موجود در فيلم «فروشنده» مدرن و فردگرا است؛ ولي اين فيلم درصحنه­ ي آخر گفتمان مذهبي را دوباره فعال‌سازي كرده است و گفتمان مدرن و فردگرا را در حاشيه قرار داده است. در ادامه، با بررسي مؤلفه‌هاي برجسته ­سازي و حاشيه­ راني در شخصيت بازيگران فيلم«فروشنده» مشخص گرديد كه دال ­هاي «دروغ‌گويي»، «مسخ‌شدگي» و «فقر» در اين فيلم برجسته شده است و دال ­هاي «تواضع و فروتني»، «احترام به حريم خصوصي» و «خانواده‌دوستي» به حاشيه كشيده شده‌اند.