برنامه‌ي قلب سالم اصفهان: حجم نمونه و ساختارهاي نمونه‌گيري

مقدمه: از راه‌كارهاي مهم در پيش‌گيري و كنترل بيماري‌هاي قلبي- عروقي (CVD يا Cardiovascular diseases)، آموزش از طريق مداخلات در سطح جامعه است. هدف مطالعه‌ي حاضر، تبيين حجم نمونه و ساختار نمونه‌گيري برنامه‌ي قلب سالم اصفهان (IHHP يا Isfahan Healthy Heart Program) به عنوان يك مطالعه‌ي مداخلاتي وسيع جامعه‌نگر، جهت اصلاح شيوه‌ي زندگي و پيش‌گيري و كنترل بيماري‌هاي قلبي- عروقي و عوامل خطر آن بود. روش‌ها: IHHP شامل چهار گروه هدف بالغين، كاركنان بهداشتي، بيماران قلبي و دانش‌آموزان در شهرستان‌هاي اصفهان و نجف‌آباد (مورد) و اراك (شاهد) و مشتمل بر سه مرحله‌ي بررسي وضعيت موجود در سال‌هاي 80-1379، اجراي مداخلات در سال‌هاي 85-1381 و بررسي وضعيت بعد از مداخله در سال‌هاي 87-1386 بود. هم‌زمان با اجراي مداخلات، چهار بررسي به منظور ارزيابي تغييرات آگاهي و عملكرد افراد نيز انجام گرديد. يافته‌ها: حجم نمونه‌ي مراحل اول و سوم، در بالغين 12514 و 9572 نفر و با روش نمونه‌گيري سهميه‌اي، طبقه‌اي، خوشه‌اي، تصادفي، متناسب با حجم، سيستماتيك و تصادفي ساده؛ در دانش‌آموزان 1946 و 1992 نفر و با روش نمونه‌گيري سهميه‌اي، طبقه‌اي، خوشه‌اي، تصادفي، متناسب با حجم، تصادفي ساده؛ در كاركنان بهداشتي 923 و 2015 نفر و در بيماران قلبي 814 و 502 نفر و با روش نمونه‌گيري تصادفي ساده بود. افراد بالاي 35 سال، مرحله‌ي اول بالغين براي شركت در يك مطالعه‌ي طولي 10 ساله به نام مطالعه‌ي Cohort اصفهان جهت بررسي بروز و محاسبه‌ي ارزيابي خطر حوادث بيماري‌هاي قلبي- عروقي انتخاب و پي‌گيري شدند. نتيجه‌گيري: برنامه‌ي قلب سالم اصفهان از مطالعات مداخلاتي وسيع جامعه‌نگر در ايران به شمار مي‌آيد و شامل مشتركات زيادي با مطالعات مطرح در سطح دنيا مي‌باشد.