نقد مقاله «تلاوت» در دايرةالمعارف قرآن لايدن

«تلاوت» يكي از مفصل‌ترين مدخل هاي دايرۀالمعارف لايدن بوده و مشتمل بر مباحث ذيل است: معنا و تعريف تلاوت، يكسان انگاري تلاوت و قرائت، اركان تلاوت، احاديثي درباره ي تلاوت، زيباشناسي و مهارت صوتي در تلاوت. روش تحقيق در اين مقاله، كتابخانه اي و تحليلي است، بر اين مبنا ابتدا گزارش جامع از مقولات مذكور در اين مدخل ارائه شده، سپس اين مطالب با معيار قرآن كريم و منابع علوم قرآني مورد ارزيابي و نقد قرار مي گيرد؛ تا نظريه صحيح در هر موضوع معرفي و تبيين گردد. به‌طوركلي تلاوت، صرف قرائت آيات نبوده، بلكه علاوه بر آن، دلالت بر امتثال و اتباع از مضامين قرآني نيز دارد؛ از سويي يكي از جنبه هاي اعجاز بياني قرآن، نظم آهنگ و موسيقي خاص موجود در كلمات قرآني است كه توجه به اين موسيقي، به همراه رعايت قواعد تلاوت از سوي قاري، اثرگذاري آيات بر خواننده و مستمع مضاعف مي شود. به‌عبارت‌ديگر، درصورتي‌كه قرائت با عنصر ترتيل ـ به معناي تبيين و انسجام كلمات و عبرت گيري از آيات ـ همراه شود، تلاوت محقق مي‌گردد و در اين حالت است كه تالي قرآن ـ به تعبير روايات اسلامي ـ حامل قرآن و الگويي بر اساس معيار فرهنگ اسلامي ـ قرآني براي مردم آن جامعه خواهد بود.