زيارت قبرستان بقيع (بررسي جامعه‌شناسي تاريخيِ شعائر ديني شيعه در سفرنامه‌هاي‌ حج دوره قاجار)

تأمل و تحليل جامعه شناسي تاريخيِ شعائر ديني شيعه در سفرنامه حج دوره قاجار، از اهداف اين پژوهش است. پژوهش پيش رو، درصدد است با روش توصيفي ـ تحليلي، ضمن توجه به ضرورت كاربرد رويكردهاي جامعه‌‌شناختي در تحليل پديده‌هاي تاريخي و برپايه منابع كتابخانه‌اي، اين پرسش را طرح كند كه شعائر و نمادهاي شيعيان در زيارت قبرستان بقيع در دوره قاجار كدام است؟ براي پاسخ گويي به اين پرسش، كه هدف اصلي اين پژوهش است، فرضيه ذيل به آزمون گذاشته شد: شعائر گفتاري و رفتاري از طريق متغيرهاي متنوعي همانند توسل به ائمه اطهار(عليهم السلام) ، زيارت قبور ائمه (عليهم السلام)، سوگواري شيعيان بر مصيبت اهل بيت: و معنويت‌گرايي در سفر زيارتي قبرستان بقيع دوره قاجار، نقش اساسي داشته است. يافته‌هاي پژوهش، نشان مي دهد كه دستيابي به حقايق نهفته شعائر و بازنمايي نمادهاي شعائر مذهبي قبرستان بقيع و شناخت هرچه بيشتر آن واقعيت در جريان پيوند احساسي با نمادها از طريق اجراي شعائر جمعي، ايجاد انرژي احساسي و تعلق جمعي، به منظور تحقق اصول زيربنايي شعائر، به عنوان پيامدهاي سفر زيارتي به شهر مدينه و زيارت قبرستان بقيع حاصل شده است.