بررسي توزيع عمودي رسوبات بادي توفان‌هاي گرد و غبار در منطقه سيستان

وقوع خشكسالي هاي پي درپي در منطقه سيستان شرايط را براي تشديد فرسايش بادي و رخداد توفانهاي گرد و غبار فراهم كرده است. به منظور مهار اين پديده ها بررسي آن ها از جنبه هاي مختلف ضروري است. بررسي توزيع عمودي رسوبات بادي براي ارزيابي مقدار انتقال رسوبات و اعتبارسنجي مدل هاي فرسايش بادي و همچنين شناخت سازوكار انتقال ذرات اهميت دارد. در پژوهش حاضر شش رخداد توفان گرد و غبار در بازه زماني چهار ماهه سال 1397 در منطقه سيستان بررسي شد و توزيع عمودي رسوبات بادي طي اين رخدادها تحليل شد. براي واكاوي هر رخداد، داده هاي لحظه اي سرعت باد، ديد افقي و غلظت PM10 ثبت شده در ايستگاه هواشناسي زابل به طور همزمان دريافت شد. در هر رخداد توزيع عمودي رسوبات بادي با نصب رسوب گيرهايي در 7 ارتفاع از cm20 تا cm700 در منطقه نياتك سيستان بررسي شد. نتايج نشان داد كه رخدادهاي مورد بررسي از شدت زيادي برخوردار بودند؛ به طوري كه بادهاي با سرعت m/s 1619 بيشترين مدت زمان وزش را داشتند. ديد افقي در بيشتر اوقات به كمتر از m 1000 و غلظت PM10  به بيشتر از μg m3m3 2000 و در برخي موارد μg m3 8000 رسيد. بيشترين  و كمترين مقدار رسوبات بادي به ترتيب در رخدادهاي 3، 4 و 1 مشاهده شد. مقدار رسوبات با سرعت و مدت زمان وزش باد ارتباط داشته و بين غلظت PM10 ثبت شده در ايستگاه هواشناسي و مقدار رسوبات جمع آوري شده وابستگي نزديك مشاهده شد. همچنين بين مقدار رسوبات و ارتفاع رابطه منفي و نمايي برقرار است.