عناصر واجد تشديد و تخفيف در مجازات‏هاي اسلامي

آنچه قوانين متخذ از دين را از ديگر قانون‏ها متمايز مي‏سازد، انطباق آن با برنامه‏ جامعي است كه دين براي سعادت بشر فراهم آورده است. قانون مجازات اسلامي در عين اينكه متمركز بر جنبه بازدارندگي و با اعمال مجازات همراه است، از اين قاعده مستثني نيست، ازاين‌رو اگر قانون مجازات از مباني، اهداف و بسترهاي صحيحي كه شارع براي آن درنظرگرفته خارج شود، نه‏تنها هدف پيش‏گفته محقق نمي‏شود، بلكه حتي احتمال بروز نتيجه عكس، منتفي نيست. در پژوهش، حاضر عواملي كه بايد هنگام صدور حكم لحاظ شود مورد بررسي و تحليل قرارگرفته‏است. بديهي است كه اِعمال اين عوامل مي‏تواند حكم را با تخفيف و يا تشديد همراه سازد. عواملِ مسبب تخفيف خود به دو گونه شخصي و نوعي تقسيم مي‏شود. اين تقسيم‏بندي براي تشديد مجازات نيز صادق است. اعمال عوامل تخفيف يا تشديد مجازات، موجب ايصال قانونگذار به اهدافي چون بازدارندگي، تهذيب و تأديب بزهكاران و فراهم‏آوردن شرايطي مطلوب براي فرد و جامعه در رسيدن به سعادت مي‏شود. پژوهش حاضر با هدف بازشناسي اين عناصر براساس منابع معتبر فقهي و با روشي توصيفي‌ـ‌تحليلي سعي داشته تا عناصر فوق‏الذكر را احصاء و پس از تفكيك، به صورت مدلل معرفي و توصيف نمايد.