تأثير الگوهاي دورپيوند بر بارش و خشكسالي حوضه‌ درياچه‌ اروميه

داشتن شناخت لازم از اثر الگوهاي دورپيوند و پيش‌بيني آنها خصوصاً در دوره‌هاي خشكسالي، كمك به‌سزايي در جهت برنامه‌ريزي دقيق‌تر در حوضه‌ آبخيز خواهد داشت. هدف تحقيق حاضر، تأثير الگوهاي دورپيوند بر خشكسالي و بارش ايستگاه‌هاي همديدي حوضه‌ درياچه‌ اروميه مي‌باشد. در اين پژوهش تغييرات بارندگي، تبخير تعرق و خشكسالي هواشناسي با استفاده از روش‌هاي ناپارامتريك من كندال و شيب سن مورد بررسي قرار گرفت. مطالعه‌ داده‌هاي 8 ايستگاه همديدي حوضه‌ درياچه‌ اروميه نشان داد كه تبخير تعرق همواره روند صعودي و معني‌داري (به‌جز تكاب) دارند؛ اما بارندگي و خشكسالي رفتاري متفاوت در ايستگاه‌ها دارند به‌طوري‌كه بارندگي در ايستگاه‌هاي تبريز، اروميه و تكاب روند صعودي و در ساير ايستگاه‌ها روند نزولي و غيرمعني‌داري داشته است.با استفاده از تحليل همبستگي موجكي، حركت دوبه‌دوي بين الگوهاي دور پيوند (SOI، NAO، EA) با بارندگي و خشكسالي SPEI براي بازه‌ زماني1990 تا 2018 با دوره‌ ماهانه مورد بررسي قرار گرفت. نتايج اين بررسي‌ها نشان داد كه شاخص NAO داري بيشترين همبستگي مثبت با بارش بوده، و بيشترين تأثير بر بارش و خشكسالي حوضه‌ درياچه‌ اروميه داشته كه در فاز مثبت بارندگي زياد شده است. همچنين دو شاخص EA،SOI  داري همبستگي منفي و معكوس با بارش و خشكسالي SPEI بوده است، بنابراين نتايج نشان داد تغييرات الگوهاي دور پيوند بر تغييرات سري زماني بارش و خشكسالي مؤثر بوده است. اين يافته‌ها از تغييرات و تأثير الگو‌هاي دور پيوند بر بارش و خشكسالي مي‌تواند در مديريت ريسك خشكسالي و برنامه‌ريزي براي كاهش خسارات خشكسالي به مديران اجرايي مفيد باشد.