تبيين جريان‌شناختي ادبيات سياسي در ايران معاصر (مطالعۀ موردي: ادبيات داستاني سياسي در مهاجرت)

بخشي از ادبيات داستاني معاصر در خارج از ايران منتشر شده است. هم اسباب مهاجرت بسياري از نويسندگان در خارج از كشور نسبت مستقيمي با مسئلۀ سياست دارد و هم نحوۀ حضور آنها و موضوع، مضمون، زمينه و منشأ پيدايش بخش مهمي از آثاري كه پديد آورده‌اند، سياسي است. داستان‌نويسي سياسي در مهاجرت، با حمايت و پشتيباني گروه‌هاي سياسي پيدا مي‌شود و نخستين نمونه‌هاي آن در نشريه هاي سياسي منتشر مي‌شود و بعدها نويسندگان با استقلال نسبي از گروه‌هاي سياسي به خلق اثر مي‌پردازند. آنها به‌ گونه اي روايت داستانيِ تاريخ معاصر ايران را نوشته‌اند. انقلاب مشروطه و آرمان هاي آزادي‌خواهانه‌اش، كودتاي 28 مرداد و يأس ها و نااميدي‌هاي بي پايانش و نيز انقلاب اسلامي و مسائل متفاوت پيرامون آن، از جمله مبارزه‌هاي پيش از انقلاب و روند پيروزي و تثبيت انقلاب و برآمدن جمهوري اسلامي و پيدايش جنگ تحميلي از جمله اين مسائل و مباحث است. مسئلۀ اصلي اين پژوهش اين است كه ادبيات داستاني سياسي در مهاجرت، چه جريان‌ها و سير تحولي داشته است. براي رسيدن به پاسخ از جريان‌شناسي ادبي به مثابه الگويي روش‌شناختي استفاده خواهد شد. اين الگو با بررسي زمينۀ سياسي و اجتماعي پيدايش اثر، كانون‌هاي حامي، نقطۀ شروع و چگونگي گسترش و استمرار جريان را نشان مي‌دهد. به نظر مي‌رسد داستان‌نويسي سياسي با نوشته‌هاي استنادي و افشاگرانه دربارۀ حوادث و مسائل پيرامون انقلاب و حوادث دهۀ 60 شروع مي‌شود و به روايت‌هاي تحليلي انتقادي از تاريخ معاصر، به ويژه انقلاب و جمهوري اسلامي مي‌رسد.