واكاوي تكنيك‌هاي طنزآفريني در مقامه‌ي اصفهانيه‌ي بديع‌الزمان همداني

Analyzing Satire Techniques used in Maqama Isfahaniyah by Badi' al-Zaman al-Hamadani

طنز در آثار ادبي به شكل­ هاي مختلفي نمود مي­ يابد و نويسندگان براي آفرينش خنده از تكنيك ­هاي متعددي استفاده مي­ كنند؛ به‌كارگيري بازي­هاي زباني، ايجاد موقعيت­هاي خنده ­آور، ترسيم تصويرهاي كاريكاتوري به‌وسيلۀ كلمات، شخصيت ­­پردازي­ هاي كُميك، كوچك ­نمايي، بزرگ­نمايي و ... ازجملۀ اين تكنيك­ ها مي ­باشد.­ بديع‌الزمان همداني توانسته است، در مقامات خود از اين تكنيك­ها بهره ببرد و در قالب طنز، مسائل و مشكلات اجتماعي جامعه خويش را به چالش بكشد. مقامۀ اصفهانيه، داستان كوتاهي است كه همداني در آن، رواج باورهاي خرافي، عقب‌ماندگي عوام و تعصبات ديني را در قالب ريشخندي انتقادي بيان كرده است. تحقيق حاضر در صدد است با روش توصيفي- تحليلي به بررسي شگردهاي طنزآفريني بديع‌الزمان همداني در اين مقامه بپردازد. آنچه ضرورت انجام اين پژوهش را تبيين مي ­سازد: اهميتِ توجه به مقامات به‌عنوان ميراث ادبي و بررسي آن، از ابعاد مختلف است و مي­ توان آن را به‌عنوان شاهكاري ادبي و الگويي طنزآلود از ادبيات قديم، به طنزپردازان عصر حاضر معرفي كرد. نتايج حاصل از اين جستار نشان مي‌دهد: در اين مقامه، تكيۀ همداني در طنزآفريني، بر تكنيك‌هاي موقعيت محور و شخصيت محور بوده است. وي توانسته در قالب ريشخندي انتقادي و بدون آزار مخاطب، كاستي­ هاي جامعه و سنت­ها و باورهاي غلط مردمان زمانۀ خويش را بيان كند.

فاقد چكيده لاتين