تحليل فضاي عمومي مردم سالار به منظور ارتقاء مشاركت مردم (مطالعه موردي: شهر يزد)

Analyzing the Democratic Public Space to Improve Public Participation Case Study: Yazd City

فضاي عمومي شهري با توجه به كاركرد و اثرگذاري آن در برهمكنش اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و سياسي، بستري بنيادي براي حضور و مشاركت پايدار و هدفمند مردم در امور مختلف به ويژه در برنامه­ ريزي و مديريت شهري است. توجه به مردم­ سالاري در فضاهاي عمومي، منافع اجتماعي گوناگون براي شهروندان از جمله درك منافع همگاني و شكل­ گيري هويت­هاي جمعي را به دنبال دارد. اما همچون بيشتر موارد در شهرهاي كنوني ، كاستي ­هاي برنامه­ ريزانه و طراحانه در فضاهاي عمومي، شموليت و مردم ­سالاري اين فضاها را دچار چالش نموده و زمينه­ هاي ايجاد اعتماد براي مشاركت عمومي در امور مختلف را تضعيف كرده است. هدف اين پژوهش، ارزيابي و شناخت ظرفيت­هاي فضاي عمومي براساس مولفه­ هاي فضاي مردم ­سالار براي افزايش مشاركت مردمي است ، با اين فرض كه فضاي همگاني با ويژگي­هاي متناسب و گيرا براي گروه هاي گوناگون اجتماعي مي تواند مشاركت عمومي و مردم­ سالاري در ابعاد اجتماعي،كالبدي و مديريتي، را تسهيل كند. كه با روش تحليل جز به جزء و پيمايشي فضاهاي عمومي شهر يزد بر مبناي شاخص­ هاي به دست آمده از مطالعات كتابخانه­ اي و طرح­ هاي فرادست، ميزان مشاركت­ پذيري فضاهاي عمومي شهر يزد مورد سنجش قرار گرفته است. نتايج بررسي ميداني در اين پژوهش نشان مي دهد كه فضاي عمومي يزد، از نگاه كالبدي و اجتماعي، دچار ضعف و كاستي براي تعامل گروه هاي اجتماعي است و از نگاه مديريتي دچار نبود نظارت و مشاركت همگاني و كمبود معيارهاي فضاي عمومي مردم­ سالار است. نبود همه­ شمولي به ضعف كيفيت عملكردي فضاهاي جمعي و نبود تعامل اجتماعي پويا انجاميده كه براي سازمان اجتماعي و مدني، افزايش آگاهي و مشاركت همگاني بسيار اساسي است. تقويت فضاي تعامل چهره به چهره، بسترسازي براي برخورداري همگان از اطلاعات شهري و قابليت حضور همه گروههاي اجتماعي در فضاهاي عمومي مي­ تواند زمينه مشاركت عمومي را در عرصه­ هاي مختلف افزايش دهد.

فاقد چكيده لاتين