بررسي حس تعلق به مكان از منظر شاخص‌هاي كالبدي و غيركالبدي در خانه‌هاي مستقل و مجتمع‌هاي آپارتماني (مطالعه موردي: شهر تبريز)

Examining the Sense of Belonging to Places in terms of Physical and Non-physical Indices in Stand-alone Houses and Apartment Complexes (Case Study: Tabriz City)

حس تعلق از مهم‌ترين ابعادِ رابطه انسان و مكان است. انسان هنگامي‌كه در تعامل با مكان قرار مي‌گيرد، بدان معنا بخشيده، نسبت به آن احساس تعلق كرده و دل‌بسته آن مي‌شود. پژوهش حاضر، به بررسي ابعاد كالبدي و غيركالبدي حس تعلق به مكان و شاخص‌هاي مؤثر آن در خانه‌هاي مستقل (حياط­دار) در مقايسه با مجتمع‌هاي آپارتمانيِ شهر تبريز پرداخته و در پي پاسخگويي به اين سؤال است كه عوامل مؤثر بر ايجاد حس تعلق در فضاهاي مسكوني مستقل و آپارتماني كدام است؟ و نقش عناصر كالبدي در ايجاد اين حس چگونه است؟ نوع تحقيق پژوهشي و روش تحقيق پيمايشي است كه ضمن به‌كارگيري اسناد و مدارك از 273 پرسشنامه محقق ساخته جهت بررسي ديدگاه‌هاي ساكنين استفاده‌ شد و مورد تحليل قرار گرفتند. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد عناصر كالبدي نظير (فرم و ابعاد عناصر، دسترسي و چينش فضا، مصالح و تزئينات، محرميت و اشرافيت) از مهم‌ترين شاخصه‌هاي ايجاد حس تعلق به مكان هستند كه در سه ويژگي فرم و ابعاد عناصر، مصالح و تزئينات و همچنين محرميت و اشرافيت در خانه‌هاي مستقل بيشتر نمود مي‌يابد، اما ويژگي دسترسي و چينش فضا در مجتمع‌هاي آپارتماني داراي ميانگين بالاتري است. از منظر شاخص‌هاي غير كالبدي، مجتمع‌هاي آپارتماني داراي عملكرد بهتري بوده‌اند. فعاليت و آسايش در هر دو گونه مسكنِ موردبررسي، داراي تأثير نسبتاً يكساني است. در مجتمع‌هاي آپارتماني، ابعاد اجتماعي و فردي و در خانه‌هاي مستقل، معاني و نمادها، پيش‌بيني­ كننده‌هاي مطمئن‌تري در افزايش احساس تعلق ساكنين مي‌باشند.

فاقد چكيده لاتين