نوخاستگي زبان و جوهريت ذهن/ نفس

در دهه‌هاي اخير موج فكري جديدي در نظريه‌پردازي‌هاي فلسفي-علمي با غلبه بر ماده‌انگاري فروكاهش‌گرا و حتي فيزيكاليسم غيرفروكاهش‌گرا به نام نوخاسته‌گرايي ايجاد شده است. نوخاسته‌گرايي، ديدگاهي تكامل‌گرايانه، سيستمي و سلسله مراتبي است و بر اساس آن، كل واجد ويژگي‌ها و خصوصياتي مي‌گردد كه اجزا فاقد آن هستند. نوخاسته‌گرايي طيف‌هاي متعددي دارد كه رايج‌ترين آن در مسائل ذهن و بدن، نوخاسته‌گرايي ويژگي‌هاست. در اين نگاه پديده‌هايي همچون ادراك، آگاهي، اراده، زبان گرچه غيرقابل فروكاهش به اجزاي بدن و سيستم شبكه‌اي اعصاب محسوب مي‌شوند، ولي چيزي جز ويژگي‌هايي نوخاسته از كل سيستم فيزيكي و عصبي بدن نيستند و وجود جوهر ذهن/ نفس نفي مي‌شود. در اين مقاله با طرح اين نگاه به زبان، با روشي تطبيقي تحليلي، انتقادي و ميان‌رشته‌اي (علميفلسفي) به نوخاستگي جوهر ذهن/ نفس از راه زبان (نوخاسته‌گرايي جوهري) پرداخته شد. از راه مطالعه زبان ثابت شد، گر چه نظريه نوخاسته‌گرايي از نظريه‌هاي رقيب –يعني فطري‌گرايي و تعامل‌گرايي اجتماعي مقبوليت بيشتري دارد، ولي نوخاسته‌گرايي ويژگي‌ها نيز خلأ تبييني دارد؛ چراكه در سير تكاملي و سيستمي، در سطحي فراتر از فيزيك و تعاملات سيستمي عصبي موجودي خودآيين نوخاسته مي‌شود كه فعالانه، آگاهانه و از روي قصد و اراده از زبان بهره مي‌گيرد.