تأثير فشردگي جانبي بر ضريب دبي در سرريز دودكشي با استفاده از شبيه‌سازي عددي

سرريز جذري يكي از انواع منحصر به‌فرد از سرريزهاي لبه‌تيز و با قابليت‌هاي ويژه‌اي است كه مي‌تواند براي اندازه‌گيري جريان در كانال‌هاي انتقال آب، شبكه‌هاي آبياري و جمع‌آوري رواناب شهري مورد استفاده قرار گيرد. تحقيق حاضر با هدف بررسي تأثير فشردگي جانبي بر ضريب دبي اين نوع سرريز انجام شد. براي اين منظور جريان عبوري از يك سرريز تناسبي جذري (دودكشي) در 10 عرض مختلف از يك كانال مستطيلي با نسبت‌هاي بازشدگي عرضي بين 10 تا 100 درصد، به صورت سه‌بعدي در نرم‌افزار انسيس فلوئنت شبيه‌سازي و با استفاده از نتايج آزمايشگاهي مشابه، واسنجي شد. پس از اندازه‌گيري عمق آب در بالادست سرريز به ازاي هر يك از دبي‌هاي عبوري، متوسط ضريب دبي در محدوده بين دو تا سه برابر ارتفاع پايه به ازاي هريك از عرض‌هاي مختلف كانال بالادست، محاسبه شد. نتايج نشان داد كه ضريب دبي در نسبت‌هاي بازشدگي بين 10 تا 30 درصد، ثابت بوده و مقدار آن 0.6 به‌دست آمد ولي با افزايش نسبت بازشدگي عرضي از 30 تا 100 درصد، ضريب دبي افزايش يافته و مقدار نهايي آن در باز شدگي 100 درصد معادل 0.65 به‌دست آمد. درنهايت يك رابطه تجربي براي تصحيح ضريب دبي بر اساس نسبت بازشدگي عرضي پيشنهاد شد.