بررسي نشانه‌شناختي سير رسانه‌ايِ خط تا خوش‌نويسي فارسي

نشانه‌ها تنها ابزار ارتباطي واجد معنا مي‌باشند كه ويژگي منحصر‌به‌فرد آن‌ها در وابستگي به بسترهاي فرهنگي و تاريخي، نحوه رشد معرفت بشري را آشكار نموده و مي‌توان اين امر را با تاكيد بر روابط ميان نشانه‌ها و معناي آن‌ها با عالم خارج بررسي نمود. پژوهش حاضر در تلاش است، تا با تكيه بر دو ساحت نظام نشانه‌اي و فرآيند نشانگي، به تحليل نشانه‌شناختي سير تحول خط تا خوش‌نويسي فارسي بپردازد. پرسش اين است كه، چگونه مي‌توان در رسالت رسانه‌ايِ خط و خوش‌نويسي، نسبتي با نظام نشانه‌اي و فرآيند نشانگي مبتني بر نقاط اشتراك آن‌ها يافت؟ هدف پژوهش، بر تبيين زمينه‌هاي وابستگيِ ريشه‌هاي مشترك، ميان خط و نوشتار با نظام نشانه‌شناختي استوار است كه به شيوه تطبيقي– تحليلي و در راستاي مطالعه منابع معتبر مكتوب و اسناد تصويري به روش كيفي توصيف مي‌گردد. بدين‌منظور با توجه به سير تحول نشانه‌شناختي خط تا خوش‌نويسي، ابتدا، نقش نظام نشانه‌اي، در اين ميان احراز شده و سپس، لايه‌هاي اشتراك ميان آن‌ها در برخورد با مولفه‌هاي فرآيند نشانگي تبيين مي‌گردد. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه، خط و خوش‌نويسي در سير تحولات خويش، همواره، زبان بصري بديعي خلق نموده كه مي‌توان دگرگوني آن‌ها را در انواع نظام نشانه‌ايِ شمايلي، نمايه‌اي، نمادين و انتزاعي جستجو نمود. اين در حالي است كه، نسبت ميان آن با فرآيند نشانگي و در قالب دريافت متعلق‌نشانه‌شناختي، نمود و تفسير نيز آشكار مي‌گردد.