ضرورت تصحيح مجدد ديوان نظام‌ الدين استرآبادي

نظام الدين استرآبادي از شاعران توانمد قرن نهم و دهم هجري است كه شعرش از ابعادي چند اهميت دارد، پيش‌تازي در تغيير سبك از عراقي به هندي و عنايت خاص به ادبيات شيعي، شعر او را در عهد خود كم‌نظير ساخته است. ديوان نظام، نخستين بار در سال1391 از سوي كتابخانه و مركز اسناد مجلس شوراي اسلامي چاپ شد. نويسندگان مقاله با قياس متن چاپ شده انتشارات مجلس شوراي اسلامي با نسخه‌هاي مورد استفاده، نارسايي‌ها و خطاهاي مصححان را در فرايند تصحيح بررسي كرده و ابيات نادرست بسياري را تصحيح كرده و خطاهاي مصحّحان را در موارد بسياري نشان داده‌اند، در يك نگاه كلي، ايرادات يافت شده را مي‌توان چنين بيان كرد: خوانش نادرست ابيات، گزينش نادرست نسخه‌بدل‌ها، بي‌توجّهي به اوزان عروضي، آشنانبودن به سنن نوشتاري كاتبان نسخ خطي و در نظر نگرفتن معناي ابيات، بي‌اعتنايي به محور عمودي متن و ارتباط بيت‌هاي پيشين و پسين. به اين ترتيب به اين نتيجه مي‌رسيم كه به دليل وفور خطاهاي ياد شده، ابيات آشفتۀ فراواني در نسخۀ چاپ شده مجلس راه يافته و به هيچ وجه نسخۀ قابل اعتمادي نيست، نمي‌توان آن را به عنوان تصحيح علمي پذيرفت، در نتيجه تصحيح مجدد اين ديوان، ضرورتي انكارناپذير است.

no abstract