حروف اضافة var و manəstən در زبان گيلكي

در زبان گيلكي، حروف اضافة vir/var، varǰa و biǰa به معني «نزد، نزديك، كنار» به كار مي­روند و افزون بر مفهوم مكان، بر همراهي نيز دلالت دارند. نظير اين كاركرد را در گونة فارسي گفتاري، حرف اضافة «ور» در ساخت «ورِ دست كسي بودن» بر عهده دارد. حرف اضافة manəstən نيز براي دلالت بر شباهت و همانندي به­ كار مي­رود. در اين مقاله، معني اولية var روند تحولات معنايي و دستوري­شدگي آنها با استفاده از داده ­هاي زبان اوستايي و فارسي ميانه بررسي و رابطة آن با varǰa و biǰa معلوم مي­گردد. روند تحولات manəstən نيز با استفاده از داده­ هاي تاريخي زبان بررسي مي­شود. براي روشن­شدن مطلب، گاه از داده­هاي زبان فارسي نيز استفاده مي­گردد. vir / var صورتي از varah به معني «سينه» در زبان اوستايي است كه به صورت war در زبان فارسي ميانه به كار رفته است. اين واژه از طريق مجاز، معني «كنار، سمت، سو» حاصل كرده و براي اشاره به فضاي اطراف انسان كه تحت مالكيت و نظارت اوست، به­ كار رفته است. سپس، با حرف اضافة ǰa / ǰe به معني «از» ادغام شده و حروف اضافة virǰa و biǰa از آن پديد آمده­اند. manəstən نيز مصدر به معني «شباهت داشتن، همانند بودن» است كه در ساخت گروه اسمي بدل به حرف اضافه شده است.

no abstract