بررسي شگردهاي داستانك‌پردازي در بحر طويل‌هاي ابوالقاسم حالت

Techniques of Minimalism in Persian Tercets of Abolghasem Halat

كوتاه ­نويسي و كمينه­ گرايي در ادبيات داستاني در شكل­ گيري نوع ادبي «داستانك» مؤثّر بوده است. ايجاز و اختصار، به‌كارگيري بن­ماية جذّاب و دوري از زبان پيچيده از مؤلّفه­ هاي اين ­گونۀ ادبي است. در بسياري از مواقع سرايندگان بحر طويل­ تلاش مي­كنند به شيوۀ داستان­ پردازي، انديشه­ هاي خود را به خواننده القا كنند. هدف از پژوهش حاضر، سنجش، ارزيابي و نشان­ دادن قابليّت اين نوع ادبي در پرداخت داستان است. اين پژوهش به شيوۀ توصيفي- تحليلي «بحر طويل»­هاي ابوالقاسم حالت را بررسي كرده است و تلاش دارد به اين پرسش­ها پاسخ دهد كه سراينده در داستانك­ هاي خود از چه شگرد­ها و عناصري بهره گرفته ­است و چه ويژگي­هايي از حكايات ابوالقاسم حالت با شاخصه­ هاي داستانك ­ها مطابقت دارد؟ براساس نتايج اين پژوهش، ابوالقاسم حالت با تلفيق شيوه­ هاي كهن و نو داستان­ نويسي، نمونه­ هايي از داستانك­ هاي طنز خلق كرده است كه به لطيفه­ اي بلند مي­ماند. تناسب الفاظ و مفاهيم كه روشنگر پيام داستانك­ هاست، شگرد ويژۀ او در آفرينش اين نوع ادبي است. جمله­ هاي پاياني داستانك­ ها را مي­توان نتيجه، هدف و عامل اصلي طنز دانست و اين يكي از تفاوت­ هاي داستانك­ هاي بحر طويل با داستان­ هاي كوتاه است. حضور شخصيت­ هاي حقير، گزينش برشي كوتاه از زمان، و محدويّت مكان از وجوه مشترك «بحر طويل»­ها با داستانك است و طنزگونگي، بهره­ گيري از تمثيل و توصيف از عمده­ ترين تفاوت­ هاي حكايات بحر طويل با داستانك شمرده مي­ شود.

Literary minimalism led to the development of a new genre of minimalist stories. The present study investigates narrative features of minimal stories by Abolghasem Halat. It seeks to find answers to the following questions: 1) What minimalistic techniques are used in Persian tercets of Abolghasem Halat? 2) What elements of minimalist stories are found in his Persian tercets?