مقايسه تأثير رفتاردرماني ديالكتيكي و شناخت درماني مبتني بر ذهن‌آگاهي بر مؤلفه‌هاي شناختي (آميختگي، اجتناب و انعطاف‌پذيري‌شناختي) و استرس اكسيداتيو زنان مبتلا به ديابت نوع دو

هدف: هدف اين پژوهش مقايسه اثربخشي رفتاردرماني ديالكتيكي و شناخت درماني مبتني بر ذهن‌آگاهي بر مؤلفه‌هاي شناختي (آميختگي، اجتناب و انعطاف‌پذيري شناختي) و استرس اكسيداتيو زنان مبتلا به ديابت نوع دو بود. روش: روش پژوهش شبه آزمايشي با طرح پيش‌آزمون پس‌آزمون و گروه كنترل بود كه بر روي 60 بيمار زن مبتلا به ديابت نوع دو مراجعه‌كننده به مراكز دولتي سلامت شهر بيرجند در سال 1395 با دو گروه آزمايش (40 نفر) و يك گروه كنترل (20 نفر) به صورت در دسترس و به طور تصادفي انجام شد. ابزار گردآوري داده‌ها پرسشنامه آميختگي شناختي گيلاندرز و همكاران (2014)، اجتناب شناختي سكستون و دوكاس (2008) و انعطاف‌پذيري شناختي دنيس و وندروال (2010) بود. همچنين به گروه آزمايش پروتكل رفتاردرماني ديالكتيكي فن‌دايك (1396)، رفتاردرماني ديالكتيكي قهاري (1395) و شناخت درماني مبتني بر ذهن‌آگاهي سيگال، ويليامز و تيزدل (2002) ارائه و به گروه كنترل درماني ارائه نشد. تجزيه تحليل داده‌ها با كمك تحليل كوواريانس تك متغيره و چند متغيره انجام شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد كه رفتاردرماني ديالكتيك در مقايسه با شناخت‌درماني مبتني بر ذهن‌آگاهي بر كاهش مؤلفه‌هاي شناختي و استرس اكسيداتيو و شناخت درماني مبتني بر ذهن‌آگاهي بر فرونشاني فكر و مؤلفه‌هاي هيجاني بيماران مبتلا به ديابت مؤثر است (0.05 P). نتيجه‌گيري: با توجه به يافته‌ها مي‌توان براي بهبود مؤلفه‌هاي هيجاني و شناختي بيماران ديابتي از رفتاردرماني ديالكتيكي در مقايسه با شناخت درماني مبتني بر ذهن‌آگاهي بيشتر به عنوان درمان مكمل استفاده كرد.