قدرت و فضاي شهري: بررسي مفاهيم ديسپوزيتيف و اَبجِكت

قدرت يك پديده مختص به فضا است. بنابراين قدرت بايد به طور مداوم در ارتباط با يك مكان خاص و تغييرات آن در طول زمان مورد تحليل قرار گيرد. شهر يك فضاي قابل دست‌رس و مهم براي بررسي رابطه بين فضا و قدرت است. شهرها از نيمه دوم قرن بيستم مكان‌هاي مهمي براي مطالعه قدرت‌هاي سياسي شده‌اند كه هم به طور آشكار و هم به طور ضمني منعكس‌كننده استقرار نظم اجتماعي و سياسي وسيعي هستند. فوكو از نخستين محققاني بود كه شهرها را از آغاز قرن 17 به عنوان مكاني براي كنترل و سازگاري تلقي مي‌كرد. در تحليل‌هاي فوكو فضا ميانجي‌ و تكنيك‌ قدرت است و برنامه‌ريزي شهري و معماري به عنوان يك دستگاه عادي‌سازي از طريق توليد يك فضاي انضباطي جهت تنظيم هدفمند زندگي روزمره، تلقي مي‌شود. براي نشان دادن اين نقش ميانجي‌گر، فوكو مفهوم ديسپوزيتيف را مطرح مي‌كند. در اين مقاله، با بررسي اين مفهوم نشان داده شد كه چگونه قدرت و عوامل آن در داخل و جريان فضاهايي كه در آن ساكن مي‌شوند پيشروي و اعمال فشار مي‌كنند. همچنين مشخص شد كه تبيين‌هاي انضباطي در ارتباط با رابطه بين قدرت و فضاي شهري كامل نيستند. به ويژه در تبيين مناطق فقير و حاشينه نشين. بر همين اساس با بررسي مفهوم اَبجِكت در آراء كريستوا نشان داده شد كه چيزي فراتر از قدرت انضباطي در شكل‌دهي بدن و فضاي شهري دخالت دارد.

no abstract