ارزيابي كيفيت منابع آب آثار طبيعي ملي دهلران با استفاده از شاخص كيفيت آب (WQI)

در بحران كنوني آب، استفاده از چشمه‌ها در بسياري از مناطق به بشر كمك كرده است. كاربرد شاخص‌ها و روش‌هاي آماري اطلاعات مفيدي در راستاي درك كيفيت آب و برنامه‌ريزي براي مديريت درست آن، ارائه مي‌دهد. زماني كه منابع آب علاوه بر استفاده متعارف ويژگي‌هاي منحصر به فردي دارند؛ از جمله رودخانه، چشمه‌هاي آبگرم و چشمه قير دهلران، اين موضوع اهميت بيشتري مي‌يابد. در اين مطالعه، 28 نمونه از آب چشمه‌هاي آبگرم، 4 نمونه از آب رودخانه و 4 نمونه از آب چشمه قير برداشت شدند. پارامترهاي مورد اندازه‌گيري دما، pH، EC، سديم، پتاسيم و نيترات بودند. آزمون‌هاي آماري آناليز واريانس يك‌طرفه و تي تك نمونه‌اي به ترتيب براي مقايسه سه منطقه با هم و مقايسه با استاندارد WHO و استاندارد ملي ايران بكار گرفته شدند. همچنين براي طبقه‌بندي كيفيت آب از شاخص‌هاي ويلكاكس، WQI و INWQS استفاده شد. بر اساس نتايج به دست آمده، آب چشمه قير از نظر تمام پارامترها با دو منطقه ديگر داراي تفاوت معني‌دار آماري بود و همه پارامترها در سه منطقه داراي اختلاف معني‌داري آماري با استاندارد WHO و استاندارد ملي ايران و كمتر از آن بودند. بر اساس شاخص ويلكاكس همه نمونه‌ها نامناسب براي آبياري؛ بر اساس شاخص WQI داراي كيفيت عالي و بر اساس INWQS از نظر pH براي آبزي پروري گونه‌هاي حساس تصفيه نياز ندارند و از نظر نيترات تنها براي آبياري مناسب هستند. با توجه به مديريت و حفاظت منطقه به عنوان آثار طبيعي ملي، به نظر مي‌رسد كه نقش عوامل طبيعي از جمله زمين شناسي و وقوع سيلاب در تركيب شيميايي منابع آب بسيار مهم‌تر باشد و در مجموع بر اساس نتايج روش‌هاي به كار رفته بجز ويلكاكس، كيفيت آب مناسب ارزيابي شد. با اين وجود با توجه به استفاده بهداشتي درماني از چشمه‌هاي آبگرم و احتمال احداث امكانات رفاهي براي گردشگران نبايد از نقش عوامل انساني بر كيفيت منابع آب منطقه غافل شد.