اثربخشي آموزش شناخت درماني مبتني بر ذهن‌آگاهي بر حمايت اجتماعي، اهمال‌كاري تحصيلي و پيشرفت تحصيلي دانش‌آموزان

The effectiveness of training mindfulness-based cognitive therapy on social support, academic procrastination and academic achievement of students

هدف اين پژوهش تعيين اثربخشي آموزش شناخت درماني مبتني بر ذهن‌آگاهي بر حمايت اجتماعي، اهمال‌كاري تحصيلي و پيشرفت تحصيلي دانش‌آموزان بود. پژوهش حاضر نيمه آزمايشي با طرح پيش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه‌هاي آزمايش و كنترل بود. جامعه پژوهش دانش‌آموزان مقطع متوسطه شهر تهران در سال تحصيلي 97-1396 بودند. نمونه پژوهش 30 دانش‌آموز بود كه با روش نمونه‌گيري در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفي در گروه‌هاي آزمايش و كنترل (هر گروه 15 دانش‌آموز) جايگزين شدند. گروه آزمايش 8 جلسه 60 دقيقه‌اي با روش آموزش شناخت درماني مبتني بر ذهن‌آگاهي آموزش ديد و گروه كنترل آموزشي دريافت نكرد. گروه‌ها پرسشنامه‌هاي حمايت اجتماعي (زيمت و همكاران، 1988) و اهمال‌كاري تحصيلي (سولومون و راثبلوم، 1984) را تكميل كردند و آزمون معلم‌ساخته به‌عنوان شاخص پيشرفت تحصيلي در نظر گرفته شد. داده‌ها با روش تحليل كوواريانس چندمتغيري (مانكووا) تحليل شدند. يافته‌ها نشان داد كه بين گروه‌هاي آزمايش و كنترل در متغيرهاي حمايت اجتماعي، اهمال‌كاري تحصيلي و پيشرفت تحصيلي تفاوت معناداري وجود داشت. به عبارت ديگر آموزش شناخت درماني مبتني بر ذهن‌آگاهي به طور معناداري باعث افزايش حمايت اجتماعي، اهمال‌كاري تحصيلي و پيشرفت تحصيلي دانش‌آموزان شد (05/0P<). نتايج نشان داد كه آموزش شناخت درماني مبتني بر ذهن‌آگاهي بر بهبود حمايت اجتماعي، اهمال‌كاري تحصيلي و پيشرفت تحصيلي دانش‌آموزان موثر بود.

The aimed of this research was determined the effectiveness of training mindfulness-based cognitive therapy on social support, academic procrastination and academic achievement of students. Present research was a semi experimental with a pre-test and post-test design and with an experimental and control groups. The research population was included high school students of Tehran city in 2017-18 academic. Research sample was 30 student whitch selected through available sampling method and randomly assigned to experimental and control groups (each group 15 student). The experimental group trained for 8 sessions of 60 minutes by mindfulness-based cognitive therapy and the control group doesn’t receive any training. Groups completed the questionnaires of social support (Zimet) and academic procrastination (Solomon & Rothblum, 1984) and teacher-made test was considered as an indicator of academic achievement. Data was analyzed with multivariate analysis of covariance method (MANCOVA). The findings showed that there was a significant difference between experimental and control groups in variables of social support, academic procrastination and academic achievement of students. In the other words training mindfulness-based cognitive therapy significantly increased the social support, academic procrastination and academic achievement of students (P<0/05). The results showed that training mindfulness-based cognitive therapy was effective on improving social support, academic procrastination and academic achievement of students.