ارزيابي پايداري عملكرد دانه و اثر متقابل ژنوتيپ– محيط لاين هاي اميد بخش جو در مناطق گرم و مرطوب كشور

بررسي اثر متقابل ژنوتيپ محيط براي انتخاب ژنوتيپ هاي سازگار و پايدار در اصلاح گياهان امري ضروري مي باشد. به همين منظور، اثر متقابل ژنوتيپ × محيط و شناسايي ژنوتيپ پايدار جو براي مناطق گرم و مرطوب پژوهشي در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با 4 تكرار و 16 ژنوتيپ و دو رقم شاهد در 4 منطقه گچساران، مغان، خرم آباد و گنبد به مدت سه سال (98-1396) اجرا شد. نتايج تجزيه واريانس مركب بر روي عملكرد دانه نشان داد كه اثر ژنوتيپ و اثر متقابل ژنوتيپ × محيط معني دار بود. براي ارزيابي پايداري عملكرد، از روش هاي پارامتري شامل روش هاي مبتني بر واريانس و رگرسيون استفاده شد. نتايج نشان داد كه ژنوتيپ‌هاي 1، 3، 6 و 8 در روش‌هاي مبتني بر واريانس و ژنوتيپ‌هاي 1، 6، 12، 13 و 15 در روش‌هاي مبتني بر رگرسيون، پايدارترين ژنوتيپ‌ها بودند. با توجه به متفاوت بودن نتايج روش هاي مختلف تجزيه پايداري، از شاخصSIIG براي تجميع نتايج و رتبه بندي ژنوتيپ ها از نظر پارامترهاي پايداري استفاده شد. ارقام شاهد خرم و ماهور و ژنوتيپ هاي 13 و 6 داراي بيشترين مقدار SIIG و پايدارترين ژنوتيپ ها بودند. ژنوتيپ هاي 3، 4، 5 و 9 به عنوان ناپايدارترين ژنوتيپ ها شناسايي شدند. ارقام شاهد و ژنوتيپ 13 با داشتن عملكرد بالا داراي پايداري زراعي و مناسب براي مناطق پربازده بود. ژنوتيپ 6 با وجود پايداري بالا، كمترين عملكرد را داشت و پايداري آن از نوع بيولوژيكي بوده و مناسب براي مناطق كم بازده تشخيص داده شد.