تحول و تطور طغراء در تمدن اسلامي

طغراء واژه‌اي اصالتاً تركيست كه در زبان‌هاي عربي و فارسي نيز به‌كار رفته است. در سنت ديرين حاكمان تركِ تركستان، طغراء به‌مثابه نشانه نوشتاري معادل امضاء يا تأييد و صحّه نهادن بر حكم و دستور بود. بعدها با قدرت‌يابي تركان در سرزمين‌هاي شرقي اسلامي تا هند و شرق آسيا و بسط اقتدار سياسي آنان در قلمروي عثماني تا اقصاي مغرب اسلامي و شرق اروپا، طغراء به‌عنوان بخشي از تشكيلات اداري مسلمانان رواج تام و تمام يافت و داراي سازماني خاص گرديد. علاوه بر پيوستگي به دستگاه اداري مسلمانان كه تا مرتبه اختصاص ديواني به آن رشد كرد، طغراء جنبه هنري نيز يافت و بسياري از هنرمندان خطاط و نقاش در آن به طبع آزمايي پرداختند و نمونه‌هاي ارزنده هنري را تا پايان امپراتوري عثماني خلق كردند. پژوهش حاضر با بهره‌گيري از رويكرد زمينه‌شناسي تاريخي به بررسي پيدايي و سير تحول و تطور طغراء در تمدن اسلامي مي‌پردازد.