بررسي تغييرات فضايي دماهاي حدي در سطح ايران

تحقيق حاضر با هدف بررسي فراواني رخدادهاي فرين دمايي ايران و شناسايي تغييرات مكاني و زماني آن‌ها انجام شده است. داده‌هاي مورد استفاده شامل داده‌هاي روزانه حداقل دما و حداكثر دما روزانه طي دوره 2017-1985 براي 77 ايستگاه سينوپتيك ايران است. براي محاسبه شاخص‌هاي فرين دمايي ايران از 16 شاخص توصيه‌شده توسط گروه كارشناسي CCL/CLIVAR استفاده شد. محاسبه شاخص‌ها در محيط نرم‌افزار R و با استفاده از نرم‌افزار جانبي RclimDex انجام شد. نتايج محاسبه شاخص‌هاي فرين گرم و سرد نشان داد كه در حالت كلي فراواني رخداد و تغييرات مكاني فرين‌هاي دمايي ايران تابع موقعيت جغرافيايي، شرايط توپوگرافي و محيطي نقاط مختلف كشور ايران است؛ چراكه به جزء سواحل شمالي، در مناطق با ارتفاعات زياد و عرض جغرافيايي بالا فراواني شاخص‌هاي حدي سرد از بيشينه مقدار و شاخص‌هاي فرين گرم از كمينه مقدار و در مناطق پست و كم ارتفاع جنوبي با عرض جغرافيايي پايين شاخص‌هاي گرم از بيشينه رخداد و شاخص‌هاي فرين سرد از كمينه رخداد برخوردارند. همچنين نتايج اين تحقيق نشان داد كه طي دوره 2017-1985 شاخص‌هاي فرين گرم نسبت به شاخص‌هاي فرين سرد از فراواني رخداد و گستردگي مكاني بيشتري برخوردار هستند. علاوه بر اين شاخص‌هاي فرين گرم تداوم زماني بيشتري نيز دارند و به همين دليل فراواني رخداد شاخص WSDI در سطح كشور تا 10 دوره مي‌رسد درحالي‌كه فراواني شاخص CSDI حداكثر به شش دوره مي‌رسد. اين نتايج بيانگر گرم‌تر شدن شرايط دمايي ايران و افزايش رخدادهاي گرمايي بيشتر طي دوره مورد مطالعه است كه مي‌تواند در آينده نيز ادامه پيدا كند.