جايگاه و موقعيت قارص در چالش‌هاي امنيتي و نظامي ايران و عثماني‌ (از دوره صفويه تا دوره نادرشاه با تاكيد بر منابع تركي عثماني)

يكي از مهمترين مناطقي كه دولت صفوي و نادرشاه با عثماني‌ها بر سر آن مجادله داشتند، شهر قارص بود. در سياست خارجي دولت‌هاي رقيب منطقه‌اي نظير ايران، عثماني و روسيه، موقعيت قارص به روشني قابل درك بود زيرا اين شهر پل ارتباطي منطقه قفقاز و آسياي صغير به شمار مي‌رفت و تسلط هر دولتي بر آن، باعث تقويت جايگاه اقتصادي و نظامي در اين جغرافياي پيچيده مي‌گشت. از همين رو پژوهش حاضر با رويكردي تحليلي ــ تطبيقي و با تاكيد بر منابع تركي تلاش دارد به اين پرسش پاسخ ‌دهد كه صفويان و نادرشاه براي تصرف قارص، چه اهداف سياسي، نظامي و اقتصادي را دنبال مي‌كردند؟ و دليل اهميت اين شهر براي عثماني‌ها چه بوده است؟ يافته‌ها پژوهش حاكي از آن است كه از لحاظ سياسي، تسلط بر قارص مي‌توانست موازنه قدرت را در منطقه غرب ايران و قفقاز تغيير دهد و از لحاظ اقتصادي، خط ارتباطي تجارت قفقاز و شرق امپراتوري عثماني و درياي سياه از قارص مي‌گذشت و تسلط بر آن تاثير بسزايي در درآمدهاي دولت‌هاي صفوي، افشار و عثماني‌ داشت. به همين دليل كشمكش بر سر آن با عثماني‌ها، در دوره صفوي، گسترش پيدا كرد و در دوره نادر به اوج خود رسيد.