تحليل معرفت شناسانه مقوله درد و لذت در غزليات فيض كاشاني

يكي از مقوله‌هاي برجسته در ديوان فيض كاشاني، مفهوم درد و لذت است. فيض، دردهاي متعالي و برين را ماية تبديل و تصعيد اوصاف جسماني به اوصاف روحاني، باعث شكوفايي دروني و به كمال رسيدن انسان مي داند. در نقطة مقابل، بي دردي و لذات مجازي را باعث به هم خوردن تعادل روحي و رواني، راهزن لذات باقي و در نهايت موجب تباهي و ضايع شدن عمر مي داند. اين مقاله به روش تحليلي به واكاوي و تبيين مفهوم درد و لذت در ديوان فيض كاشاني مي پردازد؛ و نيز سيري است در رمز گشايي‌هاي معرفتي اين عارف دردمند، دربارة اهمّيت درد در سير و سلوك، منشأ درد و لذت، انواع درد و لذت و ... با اين نتيجه كه انسان‌ها بايد با روگرداني از دردهاي نازل و فرودين و لذت‌هاي مجازي و دنيوي، درد و سوزي حقيقي در درون حاصل كنند تا به لذت حقيقي و پايدار كه همانا لذت وصال و ديدار خداوند است نايل گردند.