راهبردهاي توسعه گردشگري تاريخي ـ فرهنگي بر پايه برنامه ريزي راهبردي مشاركتي (مورد: شهرهاي قبله، لاهيج، خيناليق در كشور آذربايجان)

امروزه مـيـراث تاريخي(فرهنگي) وگـردشـگـري بــراي مــردم بـه مـوضـوعي آشنا تبديل شده و برهمين اساس، مناطق تاريخي و بافتهاي كهن به‌دليل فضاهاي ارزشمند مي‌توانند بهعنوان اماكن مناسب براي جذب گردشگران بويژه خارجي باشند كه در جست‌وجوي مكانهاي منحصر به‌فرد، جذب اين مناطق شده و زمينه‌ساز رونق گردشگري و منافع ناشي از آن مي‌شوند. در همين راستا پژوهش پيش‌رو، با هدف شناسايي پتانسيلها وتنگناهاي گردشگري تاريخيفرهنگي در مناطق باستاني قبله،لاهيج و خيناليق كشور آذربايجان و ارائه راهبردهايي براساس نتايج پژوهش به‌نگارش درآمده است. اين پژوهش از لحاظ هدف كاربردي و از لحاظ روش، توصيفي تحليلي مي‌باشد. روش جمع‌آوري داده‌ها براساس روش كتابخانه‌اي و پيمايشي بوده و از جامعه آماري يعني خبرگان و مديران جمع‌آوري شده است. جهت شناسايي عوامل كليدي داخلي و خارجي توسعه گردشگري و راهبردهاي توسعه آن، از الگوي تحليلي سوات براساس ديدگاه جامعه نمونه استفاده شده است. همچنين، جهت اولويت‌بندي و مشخص كردن درجه تاثير عوامل چهارگانه سوات و زيرعوامل و راهبردهاي تدوين شده، از فرايند تحليل شبكه ونرم‌افزار Super Decision استفاده شده است. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه S8(ارزش منطقه به لحاظ تاريخي،فرهنگي،معماري و قوم‌نگاري) و S6(ورود تعداد بالايي از گردشگران به منطقه) با امتيازهاي0.989 و0.972 بيشترين تاثير را در بين زيرمعيارها داشته‌اند و همچنين، راهبرد برنامه‌ريزي براي حمايت از مناطق حفاظت‌شده جهت پايداري تقاضاي گردشگري منطقه (بويژه تاريخيفرهنگي) (SO2) با 0.3651 به‌عنوان راهبرد اصلي و ايجاد مراكز خدماتي و تسهيلاتي اقامتي گردشگران در محدوده حفاظتي و مرمت‌شده تاريخي و ارتقاء استانداردهاي آن براي ارائه خدمات بهتر درمنطقه تاريخي موردنظر(SO1) با 0.3455 به‌عنوان راهبرد جايگزين شناخته شده‌اند.