«اثرپذيري ساختاري ـ روايي رابرت ساثي در منظومۀ حماسي «ثعلبۀ ويرانگر» از شاهنامۀ فردوسي

روبرتو ساثي شاعر و تاريخ دان شرق شناس قرن نوزدهم انگلستان در آثارش تحت تأثير ادبيات فارسي و اسلامي قرارداشت. نمود اين اثرپذيري در حماسۀ رزمي و اساطيري ثعلبۀ ويرانگر كه تلفيقي از آموزه هاي دين اسلام و آموزه هاي دين زرتشت به شمارمي آيد، بيش از ساير آثار وي مشهود است. در اين جستار پس از ترجمه و با بهره گيري از روش تحليل محتوا و تطبيق، روشن مي گردد كه اين منظومۀ انگليسي با شاهنامۀ فردوسي همانندي هاي متعددي دارد كه ذيل دو محور ساختاريروايي و در طرح و هستۀ اصلي داستان مورد واكاوي قرارمي گيرد. در پارۀ نخست مؤلفه هايي مانند پيروي از نظام دو بُني متأثر از آيين اوستايي و زرواني در دو دستۀ اهورايي مانند سيمرغ و اهريمني چون ضحاك، و هم چنين توجه به مقولۀ زمان و مكان، جنگ و نبرد، طلسم و جادو، ابزار قدرت و امتناع از مباشرت با زنان مورد توجه بوده و مشابهت هاي آن با شاهنامۀ فردوسي منتج مي شود. در انطباق مؤلفۀ دوم نيز دستاورد اين است كه طرح و هستۀ اصلي داستان ثعلبه، الگو گرفته از قصۀ باليدن فريدون و قيام او عليه ضحاك در شاهنامۀ فردوسي است.