مفهوم‌سنجي واژه ترتيل در علوم اسلامي (لغت، تفسير، حديث، قرائت و فقه)

«ترتيل» كه در قرآن و در خصوص نحوه خواندن قرآن در دو موضع قرآني به‌كار رفته، از ديرباز اصطلاحي كليدي و مرجع براي ارزيابي درستي و نادرستي خواندن قرآن شد و اين در حالي است كه هم در تعريف ترتيل و هم در عمل و مصداق آن اختلاف شده است؛ هرچند همه مدعي آن‌اند كه تعريف و عمل آنها متجلي در قرائت قرآن، مصداق ترتيل است. امّا همچنان اين پرسش‌ها مطرح است كه حقيقت تعريف ترتيل و مراد از آن عملاً چيست. در اين مقاله به روش توصيفي تحليلي و نيز كتابخانه‌اي، به گردآوري، تحليل و مقايسه داده‌ها، به اتكاي مهم‌ترين مصادر معناشناسي اين واژه، يعني علوم لغت، حديث، تفسير، قرائت و فقه، معناي ترتيل واكاوي شده و تلاش گشته به اين پرسش‌ها پاسخ داده شود. حاصل اين تحقيق آن است كه معناي ترتيل و مراد از آن در قرآن، خواندن صحيح و دقيق حروف و كلمات به‌صورت شمرده و همراه با تأنّي است.