ارزيابي كارايي شاخص‌هاي فاصله‌اي در برآورد الگوي پراكنش مكاني در توده‌هاي آميخته جنگل‌ ارسباران

نحوه پراكنش مكاني درختان يكي از مهم‌ترين ويژگي ساختاري توده جنگلي است كه به‌عنوان شاخصي از مراحل توسعه، تنوع زيستي، ثبات اكولوژيكي، فرآيندهاي رقابت و عملكرد كلي اكوسيستم‌هاي جنگلي محسوب مي‌شود از اين رو هرگونه تغيير در پراكنش مكاني درختان، نقش مهمي در اكوسيستم جنگل دارد. هدف پژوهش حاضر بررسي كارايي شاخص‌هاي فاصله تا همسايه، ابرهارت،‌ هاپكينز و جانسونزايمر در برآورد پراكنش الگوي مكاني توده‌هاي طبيعي جنگلي در منطقه ارسباران بود. براي جمع‌آوري اطلاعات از عرصه، از روش فاصله‌اي نزديكترين همسايه‌ها در 60 نقطه نمونه‌برداري استفاده شد. در هر نقطه قطر و ارتفاع درختان مرجع و سه درخت همسايه در نزديكترين فاصله از درخت مرجع و فاصله و آزيموت بين آنها اندازه‌گيري و ثبت شد. شاخص فاصله همسايگي بين درختان نشان داد كه ميانگين فاصله‌هاي اندازه‌گيري شده 0.08 ± 4.2 متر بود و طبقه 4 تا 6 متر داراي بيشترين فراواني در بين فواصل اندازه‌گيري شده بود. مقدار شاخص ابرهارت 1.08، شاخص ‌هاپكينز 0.63 و شاخص پراكنش جانسونزايمر 1.29 و در نهايت الگوي پراكنش درختان، يكنواخت نشان داده شد. آزمون‌هاي آماري در مطالعه حاضر الگوهاي پيش‌بيني شده توسط‌ اين شاخص‌ها را در سطح% 95 تاييد كردند. به دليل اقدامات حفاظتي صورت گرفته در جنگل ارسباران، اين منطقه مي‌تواند نشان‌دهنده الگوي واقعي پراكنش گونه‌ها باشد بنابراين الگوي به‌دست آمده تا حدود زيادي قابل اطمينان خواهد بود به اين ترتيب پيشنهاد مي‌شود كه نقشه الگوي پراكنش براي هرگونه درختي در منطقه تهيه شود، تا ضمن در اختيار قرار دادن نتايج مناسب‌تر و دقيق‌تري از ساختار توده و امكان تكميل بانك اطلاعات اكولوژيكي منطقه، داده‌هاي با ارزشي در كمك به برنامه‌هاي مديريتي منطقه فراهم شود.