جداسازي و شناسايي ريزوباكتري‌هاي PGP از خاك‌هاي شور و بررسي تأثير آن‌ها بر جذب عناصر غذايي در گندم تحت تنش شوري

اين پژوهش به‌منظور جداسازي و شناسايي باكتري‌هاي محرك رشد گياهان (PGPR)، از خاك‌ها شور و ارزيابي تأثير باكتري‌هاي جداسازي شده، قارچ‌هاي همزيست و اندوفيت بر غلظت برخي عناصر غذايي در گياه گندم تحت تنش شوري در شرايط گلخانه اجرا شد. فاكتورها شامل تيمارهاي ميكروبي (باكتري PGP، قارچ ميكوريز، قارچ اندوفيت و شاهد) و سطوح شوري (بدون شوري، 8 و 14 دسي‌زمينس بر متر) بودند. در پايان دوره رشد، غلظت نيتروژن، فسفر، پتاسيم، كلسيم، سديم، آهن، روي و منگنز گياه و نيز درصد كلونيزاسيون ريشه گندم اندازه‌گيري شد. از بين 10 جدايه خالص‌سازي شده، سه جدايه كه داراي ويژگي‌هاي محرك رشدي بهتري بودند، مورد شناسايي فنوتيپي و مولكولي قرار گرفتند. نتايج نشان داد دو جدايه شناسايي‌شده از جنس Pseudomonas (جدايه Ur743 از گونه Pseudomonas aeruginosa و جدايه Ur745 از گونه Pseudomonas fluorescens) و جدايه Ur840 از گونه Stenotrophomonas maltophilia بود. نتايج آزمون گلخانه‌اي بيانگر آن بود كه در سطح بدون شوري، قارچ ميكوريز در جذب عناصر فسفر، آهن و منگنز بهتر از ساير تيمارهاي ميكروبي مؤثر بود. اما در بالاترين سطح شوري (14 dS m -1) باكتري‌هاي PGP، غلظت عناصر نيتروژن، فسفر، آهن و منگنز را در اندام هوايي به‌طور معني‌دار نسبت به شاهد افزايش دادند. همچنين كاربرد باكتري‌هاي افزايش‌دهنده رشد سبب افزايش 1/99، 1/71 و 1/37 برابري به‌ترتيب در غلظت پتاسيم، نسبت پتاسيم به سديم و غلظت روي در مقايسه با شاهد شد. در مجموع ريزجانداران بومي جداسازي‌شده از خاك‌شور نسبت به ساير ريزجانداران در اين پژوهش، سبب بهبود جذب عناصر‌غذايي و افزايش زيست‌توده گياه گندم در شرايط تنش‌ شوري شدند.