تاثير عمق كارگذاري قطره چكان بر افزايش راندمان جذب ريشه گياه ذرت در سه نوع بافت‏ خاك

كشاورزي پايدار در مناطق خشك و نيمه خشك در گرو استفاده بهينه از منابع آبي با كيفيت بالا مي‏باشد. تبخير از سطح خاك و نفوذ عمقي از جمله تلفات غيرمفيد در آبياري هستند كه كاهش آن‏ها مي‏تواند راندمان جذب آب توسط ريشه و به تبع آن ميزان توليد محصول را افزايش دهد. اجراي آبياري قطره‏اي زيرسطحي دستيابي به اين هدف را مقدور مي‏سازد. عمق نصب بهينه قطره‏چكان در آبياري زيرسطحي، مكاني است كه نه تنها مقدار تبخير از سطح خاك را كاهش مي‏دهد، بلكه نفوذ عمقي نيز افزايش پيدا نكند. هدف از اين پژوهش بررسي تغييرات توزيع رطوبت خاك و جذب آب توسط ريشه در عمق هاي مختلف كارگذاري قطره‏چكان و انتخاب عمق ايده آل مي‏باشد. براي اين منظور با استفاده از شبيه‏سازي در نرم افزار HYDRUS2D، سه عامل موثر در ميزان تلفات غيرمفيد و آب مصرفي در آبياري قطره‏اي شامل بافت خاك (لوم رسي، لوم و لوم شني)، عمق كارگذاري قطره چكان (0، 10، 15 و 20 سانتي‏متر) و دبي قطره چكان (1، 2، 4 و 8 ليتر بر ساعت) به صورت حل عددي مورد بررسي قرار گرفت. نتايج نشان داد در بافت لوم شني با افزايش عمق كارگذاري مقدار تبخير تجمعي تا 40% مي‏تواند كاهش پيدا كند ولي با توجه به مقدار نفوذ عمقي و آب مصرفي، بهترين عمق كاركذاري در 15 سانتي متري و با دبي 1 ليتر بر ساعت بدست آمد. تاثير بافت خاك بر مقدار آب آبياري بيشتر از تاثير عمق نصب قطره چكان بود به‏طوري‏كه در دبي 2 ليتر بر ساعت مقدار آب آبياري در سه بافت خاك لوم، لوم رسي و لوم شني به ترتيب برابر با 2.9، 3.1 و 4.6 مترمكعب بر متر بود. همچنين در بافت لوم‌رسي تغيير دبي و عمق كارگذاري، بيشترين و كمترين تاثير را به ترتيب بر روي مقدار جذب آب ريشه و تبخير از سطح خاك داشت.