اولويت‌يابي پژوهشي در روان‌شناسي اسلامي

Research needs assessment in Islamic psychology

هدف از پژوهش حاضر، شناسايي و تعيين اولويت‌هاي پژوهشي در روان‌شناسي اسلامي است تا با فراهم‌ساختن اطلاعات صحيح و كافي، گامي مؤثر در زمينه برنامه‌ريزي پژوهشي و انجام پژوهش‌هاي اولويت‌دار برداشته شود. روش اين پژوهش كيفي، و تركيبي از روش پيمايشي، تحليل محتوا و تكنيك دلفي است. جامعه آماري در شناساييِ نيازها كليه منابع اسنادي، انساني و سازماني در زمينه روان‌شناسي اسلامي است. جامعه آماري در اولويت‌بندي شامل كليه متخصصان در زمينه روان‌شناسي اسلامي است و نمونه آماري در بخش شناسايي نياز، شامل 502 منبع در مجموع منابع اسنادي، انساني و سازماني مي‌شود. نمونه آماري در بخش اولويت‌بندي براي هر يك از 14 پرسش‌نامه طراحي‌شده در گرايش‌هاي مختلف روان‌شناسي، شامل 35 نفر از متخصصان و كارشناسان مي‌شود كه با روش نمونه‌گيري هدف‌دار و با توجه به تخصصشان انتخاب شدند. يافته‌هاي پژوهش شامل دستيابي به 311 عنوان پژوهشي در روان‌شناسي اسلامي در 14 گرايش روان‌شناسي است كه 60 عنوان اولويت الف (اولويت خيلي زياد)، 140 عنوان اولويت ب (اولويت زياد)، 83 عنوان اولويت ج (اولويت متوسط) و 28 عنوان اولويت د (اولويت كم) دارند. بيشترين عنوان با اولويت الف و ب، در گرايش‌هاي روان‌شناسي مثبت، روان‌شناسي اجتماعي و روان‌شناسي خانواده بود و كمترين عنوان با اولويت الف و ب در گرايش‌هاي آسيب‌شناسي رواني، روان‌سنجي و روش تحقيق بود.

This study aimed to identify research priorities in Islamic psychology, so that by providing accurate and enough data, an effective step towards research planning and conducting prioritized research will be done. This is a qualitative study and a combination of survey, context analysis, and Delphi methods. Statistical population in identifying the needs is all archival, human, and organizational resources in the field of Islamic psychology. The statistical population in prioritizing includes all of the experts of Islamic psychology and the statistical sample in identifying the needs include 502 archival, human, and organizational resources. Statistical sample in prioritizing phase for each of the 14 questionnaires designed in various psychological fields includes 35 experts that were selected based on their expertise through purposeful sampling. The results includes attaining 311 research topic in Islamic psychology in 14 psychology fields, of these 60 were at the priority A (very high priority), 140 were at the priority B (high priority), 83 were at the priority C (moderate priority), and 28 were at the priority D (low priority). Most of the topics with priorities A and B were in positive psychology, social psychology, and family psychology. Fewest topics with priorities A and B were in psychopathology, psychometrics, and research methods.