ارزيابي پتانسيل توسعه آبياري تحت فشار در دشت قزوين با روش تحليل سلسله مراتبي و الگوريتم بهينه سازي كلوني مورچگان

در اين تحقيق به ارزيابي پتانسيل توسعه سيستم آبياري تحت‌فشار در شبكه آبياري و زهكشي دشت قزوين با استفاده از فرآيند تحليل سلسله مراتبي (AHP) پرداخته شد. ساختار سلسله مراتبي با توجه به هدف مورد مطالعه، شامل پنج بعد فني، اقتصادي، اجتماعيسياسي، زيست‌محيطي و مديريتي بود كه هركدام از بعدها داراي چند زيرمعيار هستند. تعدادي پرسشنامه توسط كارشناسان خبره تكميل شد و بعد از تكميل پرسشنامه‌ها، با استفاده از نرم‌افزار Expert Choice وزن معيارها و زيرمعيارها تعيين شد. در ادامه نرخ ناسازگاري برابر 0/084 به دست آمد كه از مقدار (0/1) كمتر بود. بررسي وزن‏دهي نهايي هركدام از زيرمعيارها نشان داد كه اولاً بعد فني مهم‌ترين عامل تأثيرگذار در توسعه سيستم‏هاي آبياري تحت‌فشار بوده و ثانياً زيرمعيار تأمين نياز آبي گياه با وزن 0/129، امكان تحويل آب با وزن 0/099 و الگوي كشت با وزن 0/088 همگي از بعد فني از مهم‏ترين عواملي هستند كه مورد توجه ويژه كارشناسان و متخصصان بوده است. به عبارتي از شش زيرمعيار برتر، پنج مورد از بعد فني و تنها يك مورد از بعد اقتصادي بود. نتايج آناليز حساسيت نيز وزن كلي معيارهاي فني، اقتصادي، اجتماعيسياسي، مديريتي و زيست‌محيطي را به ترتيب برابر با 0/43، 0/2، 0/18، 0/11 و 0/08 نشان داد كه حاكي از تأثيرگذاري بيشتر معيار فني و اتفاق نظر پژوهشگران مختلف است. همچنين تأثير سناريوهاي مختلف تأمين آب شبكه بر الگوي كشت توسط الگوريتم‌هاي بهينه‌سازي كلوني مورچه‌ها (ACO)، نتايج AHP را تأييد كرد.