لزوم توجه به محوطه هاي بذرگيري در برنامه توسعه جنگل

بذركاري و نهال‌كاري در عرصه‌هاي تخريب‌شده جنگلي و غيرجنگلي با هدف توسعه جنگل جزو برنامه‌هاي دايمي سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخيزداري كشور در نواحي رويشي مختلف ايران است. يكي از مهم‌ترين عوامل تأثيرگذار در استقرار، رشد، توليد زي­توده و سازگاري جنگل‌كاري‌ها با پيامدهاي غير منتظره اقليمي، كيفيت بذرهاي مورد استفاده است. استفاده از بذرهاي نامطلوب كه سازگاري و توليد جنگل­ كاري­ ها را تحت‌الشعاع قرار مي­دهد از يك­سو باعث هدر رفت منابع شده و از سوي ديگر موجب فرسايش ژنتيكي و كاهش تاب­آوري جنگل‌كاري‌ها در مقابل استرس­هاي ناشي از خشكي، نوسان‌هاي شديد دما و طغيان آفات و امراض و در نهايت نابودي جنگل‌كاري‌ها مي­شود. به همين دليل، تأمين بذر از منابع مطمئن يكي از اصلي­ترين عامل موفقيت جنگل‌كاري‌ها محسوب مي­شود. به‌طور معمول، بذر را مي­توان از منابع مختلف از جمله تك­­درختان داراي بذر فراوان، محوطه­هاي بذرگيري و يا باغ­هاي بذر تأمين كرد. تأمين بذر از تك­درختاني كه توانمندي آنها در انتقال صفات برتر به نسل­هاي بعد به اثبات نرسيده باشد، نه‌تنها استقرار و رشد نهال­هاي مورد استفاده در جنگل‌كاري ­ها را تحت‌الشعاع قرار مي­دهد، بلكه باعث خالص ­سازي، تقويت خويشاوندي و آسيب ­پذيري شديد توده ­هاي جنگل ­كاري در مقابل استرس ­هاي محيطي مي­شود. از اين­رو، ضرورت دارد تا در برنامه­ هاي توسعه جنگل، ضمن توجه به توليد زي­توده (چوب، برگ، علوفه، لاشريزه و غيره) به حفظ تنوع ژنتيكي نيز توجه شود. در بين منابع متعدد جمع ­آوري بذر، محوطه ­هاي بذرگيري از نظر توجه به جمع ­آوري بذر از پايه­ هاي درختي و درختچه ­اي متعدد، بيشتر از ساير منابع بذري مي­تواند به پايداري جنگل­ كاري­ ها در مقابله با استرس ­هاي محيطي در آينده كمك كند...

no abstract