سنگ‏‌شناسي و زمين‌شيمي كانسار آهن ابراهيم‏‌آباد (شمال‌باختري ديواندره، كردستان)

كانسار آهن ابراهيم‏‌آباد در شمال‌باختري پهنه‌ ساختاري سنندج سيرجان و شهرستان ديواندره جاي دارد و دربردارنده‌ سنگ‏‌هاي دگرگوني پالئوزوييك، توده‏‌هاي آذرين دروني مزوزوييك و سنگ‏‌هاي متاسوماتيك است. سنگ‏‌هاي دگرگوني شامل ميكاشيست و مرمر هستند كه توده‏‌هاي آذرين دروني با تركيب گرانوديوريت تا گرانيت كم و بيش كاتاكلاستيك و ميلونيتي آنها را قطع كرده‏‌اند. برپايه‌ بررسي‌هاي سنگ‌نگاري، ميكاشيست و رسوب‌هاي آواري همراه در حد رخساره‌ شيست‌سبز دگرگون شده‏‌اند. مرمرها و توده‏‌هاي آذرين دروني نيز در امتداد پهنه‏‌هاي برشي دچار دگرگوني كاتاكلاستيك شده‏‌اند. سنگ‏‌هاي متاسوماتيك، تركيب اسكارن گارنت آمفيبول‏‌دار تا گارنتيت دارند و رگچه‏‌هاي منيتيت‏‌دار آنها را قطع كرده‏‌اند. كاني‏‌سازي آهن در اين محدوده بيشتر به‌صورت منيتيت‌هايي به شكل‏‌هاي عدسي‏‌، رگه رگچه‏‌اي و دانه پراكنده است. اين كانسار بافت پراكنده، توده‏‌اي، جانشيني و شبكه‏‌اي دارد. منيتيت به‌صورت بي‌شكل، ريز (كمتر از 1 ميليمتر) و يا به‌صورت پراكنده پديد آمده‏‌ است. كلريت، ترموليت اكتينوليت، اپيدوت، گارنت و كوارتز از كاني‏‌هاي باطله هستند كه گاهي همراه با كاني‏‌هاي رسي و كلسيت يافت مي‌شوند. مقدار آهن در كانسنگ از 14‏‌ تا 47 درصدوزني تغيير مي‏‌كند. عنصر آهن با عنصر S و اكسيدهاي SiO2، Al2O3، MgO، CaO، MnO و K2O همبستگي منفي و با كروم و كبالت همبستگي مثبت نشان مي‏‌دهد. تفسير نمودارهاي نسبت Ti/Ni+Cr و Ti/V نشان‌دهنده‌ خاستگاه گرمابي اين كانسار است. داده‏‌هاي زمين‌شيميايي از كانسنگ منيتيت و تغييرات عنصرهاي كبالت، نيكل، واناديم و تيتانيم در آن نشان‌دهنده‌ خاستگاه اسكارني گرمابي است. سيال‌هاي داغ پديدآمده از توده‏‌هاي آذرين دروني آهن را جابجا مي‌كنند و در فاصله‌ ميان واحدهاي دگرگوني مانند مرمر، ميكاشيست، شيست‌سبز و اسكارن ته‏‌نشست كرده‌اند.