بررسي تحليلي رساله هاي جهاديه در جنگ هاي ايران و روس

فاقد عنوان لاتين

جنگ هاي ايران و روس در سالهاي 1228-1218ق./1813-1803م. و 1243-1241ق./18271825م. بر سر تصرف منطقه قفقاز، يكي از وقايع اثرگذار دو قرن اخير ايران در ابعاد سياسي، اجتماعي و اقتصادي است. در اين جنگها، فتحعلي شاه قاجار (1185-1250ق./1834- 171م.) براي دفاع از كشور و مقابله با روس ها به مراجع و علما متوسل شد. مجتهدان با توجه به نياز كشور به نيروهاي مردمي و پشتيباني بيشتر از جبهه هاي جنگ، رسائل و فتاوا براي مقابله با روس ها نوشتند. اين مقاله بر آن است با استفاده از روش توصيفي و تحليلي، رسايل جهادي و محتواي آنها را مورد بررسي قرار دهد. سؤال اصلي مقاله اين است كه در دوره قاجار چه كساني رساله هاي جهاديه نوشتند و محتواي اين رسايل چيست؟ از سوي ديگر انتشار اين رساله ها چه تأثيري بر جاي گذاشت؟ بر اين اساس، رساله هاي جهاديه مورد ارزيابي قرار گرفته و نشان داده مي شود كه پربسامد ترين موضوعات مطرح شده در آنها، اعلان جهاد عليه روس ها، بيان وظايف فرماندهان و احكام جهاد است. معرفي اشغالگران روسي به عنوان كفار حربي، اطاعت و فرمانبري از فرماندهان، اشاره به وظايف حاكمان و مشروعيت بخشي به فتحعلي شاه و عباس ميرزا در جنگ با روس ها از جمله مواردي بود كه مورد توجه علما قرار گرفته و در كتابهاي جهاديه آمده است. انتشار اين رساله ها باعث تجهيز قواي مردمي براي حضور در جنگ و از سوي ديگر موجب شكل گيري ادبيات جهادي و مقاومت شد.

فاقد چكيده لاتين