چيستي مذاق شرع، حجيت و نقش آن در استنباط

در اين تحقيق مسئله اساسي چيستي مذاق شارع تبيين مي‌شود. براي مذاق شارع، معاني متفاوتي ذكر كرده‌اند، اما بديهي است كه صحيح‌ترين معناي يك اصطلاح را بايد نزد واضع آن و در فضاي زايش آن يافت كه در اينجا دلالتي از سنخ «مذهب‌ شرع» و «دستگاه شريعت» دارد. حال اگر شرع را دستگاهي بدانيم كه شارع براي تأمين سعادت دنيوي و اخروي بشر طراحي كرده است، به دليل ناتواني ما از درك واقع، يك فقيه در ذهن خويش پس از ممارست فراوان و رسيدن به قوه اجتهاد، به مدد ادله شرعي، به نظامي از شريعت مي‌رسد. اين ساختار ذهني، همان مذاق و دستگاه شريعت است كه پس از برساخته شدن در ذهن فقيه، به خط‌وربط او در كليه استدلال‌ها جهت مي‌دهد و همچون سنگ محك، قدرت سنجش و ارزيابي ادله مختلف و يافتن حكم در موارد غيرمنصوص را به فقيه اعطا مي‌كند.

No abstract