كاربرد مطالعات الكترون مايكروپروب در تعيين ژنز كانه زايي كروميت در منطقه قره‌ناز- علم كندي، باختر زنجان

كانه‌زايي كروميت مورد مطالعه در منطقه‏ قره‌ناز علم‌كندي و در باختر استان زنجان و در پهنه‌ سنندج سيرجان قرار دارد. واحدهاي سنگي موجود در منطقه شامل آمفيبوليت، گرانيت ‌گنايسي، مرمر، آمفيبول‌شيست، گارنت ميكا‌شيست و همچنين واحدهاي اولترامافيك است. كانه‌زايي كروميت در واحد‌هاي اولترامافيك و درون سنگ‌ميزبان دونيت و هارزبورژيت سرپانتيني‌شده و سرپانتينيتها به صورت عدسي شكل، رگه رگچه اي و دانه پراكنده تشكيل شده است. كانيهاي تشكيل دهنده اين سنگها شامل اليوين، ارتوپيروكسن، كلينوپيروكسن، سرپانتين، كريزوتيل، كروميت و مگنتيت است. مطالعات شيمي‌كاني‌ اوليوين نشان مي‌دهد كه اوليوينهاي موجود در پريدوتيت‌هاي اين منطقه عمدتاً غني از منيزيم بوده و تركيب فورستريتي دارند. كلينوپيروكسن‌هاي موجود در پريدوتيتها نيز از نوع آهن منيزيم كلسيم‌دار بوده و اكثراً تركيب‌ اوژيت دارند. ارتوپيروكسن‌ها از نوع برونزيت و مقدار اندكي از نوع هيپرستن مي‌باشند. مطالعات شيمي‌كاني كروم‌اسپينل‌هاي منطقه مورد مطالعه بيانگر آن است كه كانه‌زايي كروميت از نوع پاديفرم، غني در Cr و Mg و فقير از Ti است. اين مطالعات نشان مي‌دهند كه درجه ذوب بخشي براي دونيت‌ها و لرزوليت‌هاي منطقه مورد مطالعه، بيشتر از 40 درصد و براي سنگ ميزبان كروميت حداقل 20 درصد بوده است. علاوه بر آن مي‌توان اظهار داشت كه تشكيل پريدوتيتيت‌هاي منطقه قره‌ناز علم‌كندي تحت تأثير هر دو عامل ذوب بخشي و واكنش مذاب گوشته‌ي تهي شده، بوده ‌است. مطالعات انجام شده نشان مي‌دهد كه كروميت‌هاي اين منطقه در دسته كانسارهاي كروميت‌ افيوليتي قرار گرفته و از يك ماگماي بونينيتي و در يك محيط فرافرورانشي در اثر فرورانش اقيانوس پروتوتتيس به زير بلوك ايران در زمان پركامبرين كامبرين تشكيل شده‌ است.