پراكندگي جغرافيايي سكونت گاه هاي مهاجران عرب در ايران قرن نخست هجري

عبدالملك بن مروان، پنجمين خليفه اموي، هنگامي كه به خلافت رسيد، چند واقعه مهم سياسي و اقتصادي به وقوع پيوست كه موجب استقرار دوباره حكومت امويان گشت. رقيب سياسي وي در اين زمان، عبدالله بن زبير بود كه ادعاي خلافت بر مسلمانان را داشت و از مكه بر عراق و برخي از ايالات شرقي فرمان مي راند. شورش هاي پي در پي خوارج و پيوستن ايرانيان به گروه هاي خارجي و همراهي آنان، در كنار آن شورش ابن اشعث و همراهي ايرانيان و موالي با وي از وقايع مهم سياسي و اجتماعي دوران عبدالملك هستند. بنابراين، هدف پژوهش، تبيين تغييرات سياسي، اجتماعي و اقتصادي ايران در زمان خلافت عبدالملك بن مروان (65-86 ق.) است. اين پژوهش در جهت پاسخگويي به اين سوال كه در خلافت عبدالملك بن مروان چه تغييرات سياسي، اجتماعي و اقتصادي در ايران به وقوع پيوسته است؟ از روش پژوهش توصيفي تحليلي و مباني نظري جغرافياي تاريخي بهره برد كه به شيوه كتابخانه اي و اسنادي انجام شد. پس از تجزيه و تحليل اطلاعات اين نتيجه به دست آمد: مهمترين تغييرات سياسي، انتخاب حجاج بن يوسف ثقفي به عنوان عامل عراق و شرق و از بين بردن زبيريان رقيب سياسي مروانيان و همچنين نبردهاي طولاني با خوارج و كشتار بسياري از آنان است. عمده ترين تغييرات اقتصادي، ضرب سكه عربي اسلامي و گرفتن ماليات ارضي از تمام اراض زراعي و همچنين گرفتن جزيه از نومسلمانان است. و درباره تغيير اجتمايي بايد گفت همچنان در ايالات مختلف ايران زردشتيان بسياري زندگي مي كردند.