پيشگيري از كلاهبرداري سايبري در سياست جنايي ايران با نگاهي به رويه قضايي

زمينه و هدف: كلاهبرداري سايبري طيفي جديد از جرائم است كه به جهت تبلور فضايي جديد در محيط تبادل اطلاعات يا محيط سايبر شكل گرفته اند. ويژگي هاي اين قبيل جرائم از منظر بستر جرم، موضوع مورد حمايت، مرتكب و مواردي از اين قبيل سبب شده است تا رويه قضايي به ويژه در زمينه كيفرگزيني، متفاوت از ديگر جرائم به نظر برسد. روش‌شناسي: تحقيق حاضر تركيبي از مطالعه توصيفي – تحليلي به صورت كتابخانه اي و از طريق فيش‌برداري و همچنين، مطالعه آرايي قضايي محاكم استان تهران انجام شده است. يافته‌ها و نتيجه‌گيري: پيشگيري از كلاهبرداري سايبري از دو محور پيشگيري كيفري با عنايت به مجازات هاي مواد 67 قانون تجارت الكترونيكي و 741 قانون مجازات اسلامي بخش تعزيرات و آراي محاكم كيفري انجام مي شود و پيشگيري غيركيفري از طريق پيشگيري وضعي در قالب تدابير امنيتي ديوارهاي آتشين، تدابير پالايشي (فيلترينگ) و تدابير نظارتي، و پيشگيري اجتماعي در قالب پيشگيري رشدمدار سايبري و پيشگيري جامعه مدار سايبري به صورت  ارائه برنامه هاي خانواده‌مدار، تدابير آموزشي سايبري، بالابردن سواد رسانه اي، اطلاع‌رساني، ارتقاي پاسخگويي و شفافيت، دقت در محافظت از داده هاي اينترنتي انجام خواهد شد. در رويه قضايي نيز به دليل عدم فهم يكسان قضات و عدم تخصص كافي در زمينه سايبر و عدم آگاهي از اوضاع و شرايط اين جرم  موجب اختلاف و تشتت آرا در رويه عملي محاكم شده است. از اين رو، ايجاد رويه واحد و به وجود آوردن وحدت رويه قضايي در رويكر پيشگيري كيفري از كلاهبرداري سايبري ضروري است. از طرفي، علاوه بر اقدا م هاي كيفري كه قانونگذار براي اين مجرمين در نظر مي گيرد، بايد به روش ها و اقدامات غيركيفري نيز در جهت پيشگيري از اين جرايم و جلوگيري از تكرار اين گونه جرايم اقدام نمود.