تبيين رابطه شهرنشيني شتابان با ايدئولوژي اقتصادي حكومت در مديريت سياسي فضاي ملي

از مسائل مهم در مديريت سياسي فضاي ملي هر كشوري، توزيع جغرافيايي جمعيت بر حسب نظام سكونتگاهي آن كشور (شهر و روستا) و ميزان تمركز و پخش جمعيت در آن‌هاست. شهرنشيني پديده‌اي پرشتاب طي نيم قرن اخير بوده و امروز بيش از 55‌% از جمعيت جهان شهرنشين هستند. در اين مقاله، ضمن مطالعۀ روند تاريخي افزايش جمعيت شهرنشنين كشورهاي جهان در چهار مقطع زماني از سال 1960 تا 2020 م، به‌دلايل و زمينه‌هاي اين موضوع، از ديدگاه مديريت سياسي فضا مي‌پردازيم. نويسندگان معتقدند شهرنشيني در كشورهاي در‌حال‌توسعه، بيش از آنكه ناشي از تحولات اجتماعي ـ اقتصادي باشد، حاصل تحولات سياسي و به‌ويژه خواست حكومت، به‌منظور دستيابي به اهداف حاكميتي است. اين تحقيق با تأكيد بر ايران، دلايلي چون جهاني‌شدن، رشد اقتصادي، آموزش، تمركز امكانات، بي‌توجهي به روستا و سياست‌گذاري‌هاي دولتي را از عوامل مهم تأثيرگذار در فرايند شهري شدن دانسته و در پايان با ارائۀ «نظريۀ دولت، شهرنشيني متمركز و بقا»، نقش دولت را به واسطۀ عللي چون سهولت در خدمات رساني، بزرگ‌تر كردن اندازۀ دولت، ايجاد وابستگي مركز ـ پيراموني، بقا و امنيت ملي و بي‌تدبيري و بي‌برنامگي در مديريت سياسي فضاي ملي، پررنگ‌تر مي‌داند.

No abstract