امكان‌سنجي رديابي روند تغييرات محتوي فلزات سنگين در محيط توسط زنبورعسل به عنوان گونه زيست‌شناساگر

از آن­ جا كه زنبورعسل به­علت ويژگي‌ هاي ذاتي و رفتار تغذيه ‌اي خود از قابليت بالايي در جذب آلاينده هاي محيطي و به ‌ويژه فلزات سنگين برخوردار است، اين مطالعه با هدف امكان ­­سنجي معرفي زنبورعسل به­ عنوان گونه زيست ‌شناساگر در رديابي عناصر آرسنيك، روي، سرب و نيكل در محيط در سال 1396 در كانون ‌هاي عمده زنبورداري و توليد عسل استان مركزي انجام شد. بدين­ منظور، در مجموع، 180 نمونه خاك، گياه (شامل ريشه و گل گون)، زنبور عسل و عسل از دوازده ايستگاه واقع در شهرستان‌ هاي اراك، خمين و شازند جمع ­آوري شد. پس از هضم اسيدي نمونه­ ها، محتوي عناصر در آن‌ ها با استفاده از طيف ‌سنج پلاسماي جفت شده القايي تعيين شد. نتايج نشان داد كه ميانگين غلظت عناصر (ميلي­ گرم در كيلوگرم) آرسنيك، روي، سرب و نيكل در نمونه­ هاي زنبور عسل به ‌ترتيب برابر با 2/29، 99/90، 4/40 و 2/77 ميلي­ گرم در كيلوگرم بوده است. اين در حالي است كه، ميانگين غلظت عناصر مذكور در نمونه ­هاي عسل به ­ترتيب برابر با 0/55، 11/82، 0/36 و 1/88 ميلي­ گرم در كيلوگرم تعيين شد. از آن­ جا كه مقايسه بين محتوي عناصر آرسنيك، روي، سرب و نيكل نمونه ‌هاي گل گون با زنبور عسل بيانگر وجود همبستگي مثبت و از طرفي مقايسه بين محتوي همين عناصر در نمونه‌ هاي گل گون با عسل نشان ‌دهنده وجود همبستگي منفي بود، مي ‌توان نتيجه گرفت كه زنبورعسل به‌ عنوان يك زيست‌‌ شناساگر بالقوه از قابليت تشخيص روند تغييرات فلزات سنگين در محيطي كه در آن زندگي مي كنند، برخوردار است.

no abstract