پارادوكس امتناع تناقض: گزارش و گشايش

Non-contradiction Paradox (Report and opening)

پارادوكسِ امتناع تناقض كه بنيادي‌ترين اصل معرفت را به چالش مي‌كشد با پذيرش اين‌كه «اجتماع نقيضان ممتنع است» نتيجه مي‌گيرد كه «اجتماع نقيضان ممتنع نيست». صدرالدين شيرازي‌ كوشيده است كه اين پارادوكس را با جدايي‌نهادن ميان حمل اوّلي و شايع فروگشايد. او پيش‌فرض مي‌گيرد كه «اجتماع نقيضان» موضوع گزاره‌هاي يادشده و «ممتنع» محمول آن‌ها است. اين جستار با نفي اين پيش‌فرض، راه‌حل ديگري را پيش مي‌نهد كه برپايه‌ي آن «اجتماع» بر ادات عطف، «نقيضان» بر سازه‌هاي عاطف، و «ممتنع» بر ضرورت سلب كه تركيب جهت و كيفيت است، دلالت دارد. پارادوكسِ امتناع تناقض كه بنيادي‌ترين اصل معرفت را به چالش مي‌كشد با پذيرش اين‌كه «اجتماع نقيضان ممتنع است» نتيجه مي‌گيرد كه «اجتماع نقيضان ممتنع نيست». صدرالدين شيرازي‌ كوشيده است كه اين پارادوكس را با جدايي‌نهادن ميان حمل اوّلي و شايع فروگشايد. او پيش‌فرض مي‌گيرد كه «اجتماع نقيضان» موضوع گزاره‌هاي يادشده و «ممتنع» محمول آن‌ها است. اين جستار با نفي اين پيش‌فرض، راه‌حل ديگري را پيش مي‌نهد كه برپايه‌ي آن «اجتماع» بر ادات عطف، «نقيضان» بر سازه‌هاي عاطف، و «ممتنع» بر ضرورت سلب كه تركيب جهت و كيفيت است، دلالت دارد.

Non-contradiction Paradox that challenges the most impotant principle of knowledge, assuming that “the aggregation of the pair of contradictories is impossible” concoludes that that “the aggregation of the pair of contradictories is not impossible”. Mulla Sadra tries to solve the paradox by distinction between two type of predication called ‘awwali’ and ‘shayi’. He presupposes a subject-predicate structure in these proposisions. Denying such a presupposition, this article suggest another solution.