روش شناسي پژوهشي علم طراحي به مثابه يك روش شناسي راه حل محور

Design Science Research Methodology As a Solution-Oriented Methodology

علم طراحي اخيراً به عنوان يك روش شناسي پژوهشي مورد توجه قرار گرفته است. اين روش شناسي تفاوت هاي مهمي با روش شناسي هاي كمّي و كيفي متداول دارد و به عنوان يك روش شناسي عمل گرايانه راه حل محور در نظر گرفته مي شود. باوجوداين، همان طور كه خواهيم ديد روش شناسي پژوهشي علم طراحي نه در مقابل روش شناسي هاي كمّي و كيفي بلكه دربردارنده آنهاست. روش شناسي علم طراحي از سطح توصيف و تبيين فراتر مي رود و در جهت حل مسئله گام برمي دارد. ازاين رو هدف اصلي روش شناسي پژوهشي علم طراحي تغيير نگاه از مسئله محوري به راه حل محوري است و بدينسان تغيير جهت از رويكردهاي توصيفي−تبييني صرف به رويكردهاي تجويزي. با وجود اهميت اين روش شناسي براي عرصه هايي چون مديريت، مديريت فناوري اطلاعات، سياست گذاري و برخي ديگر از حوزه هاي علوم انساني، در ايران توجه چنداني به آن نشده است. اين بي توجهي تا حدي باعث شده است كه بيشتر پژوهشگران به ويژه در حوزه هاي علوم اجتماعي پژوهش هاي خود را به توصيف، تبيين، و تحليل مسائل معطوف كنند و وارد فرايند طراحي راه حل براي مسائل نشوند. اين مقاله ضمن معرفي و تحليل علم طراحي به عنوان يك روش شناسي پژوهشي، كاوش مباني فلسفي آن، و طرح چهارچوب هاي مطرح اين حوزه، به بررسي كاربست آن در ايران خواهد پرداخت.

Design science has recently been considered as a research methodology that differs methodologically and philosophically from conventional methodologies. This methodology goes beyond descriptiveexplanative researches and takes steps to solve problems. Though this methodology uses the research qualitative and quantitative instruments in the process of data-gathering and data-analyzing, the aim of the research is not to provide a mere description or explanation of problems or phenomena but to solve a social-technical problem through designing an artefact, model, procedure, and so on. Despite the importance of this methodology in areas such as management, information technology management, policy-making, and some other areas in social science, little attention has been given to it in Iran. That is why, lacking a solution-oriented attitude, almost all the published research papers in the field of social science concentrates on the description or explanation of problems or phenomena. In this article, while introducing and analyzing design science as a research methodology, exploring its philosophical foundations, and presenting the common frameworks in this field, we will examine its application in Iran.