رانتيريسم و توسعه سياسي جمهوري اسلامي ايران

Rentierism and Political Development of the Islamic Republic of Iran

امروزه اهميت نفت بر كسي پوشيده نيست و پيامدهاي ناشي از درآمدهاي حاصل از آن در همه حوزه هاي مختلف زندگي اجتماعي كشورهاي صادر كننده تأثير مي گذارد، بررسي اين پيامدها بدون در نظر گرفتن شرايط سياسي- اجتماعي مرتبط با دولت بيهوده مي باشد. ايران كشوري است كه اقتصاد آن همواره متكي به نفت بوده و از همين رو در اين پژوهش سعي شده است با يك روش دلفي به بررسي رانتيريسم و توسعه سياسي جمهوري اسلامي ايران با چهار هدف شناسايي تهديدها، فرصت ها، نقاط ضعف و نقاط قوت پرداخته شود كه با استفاده از روش دلفي به ميدان تحقيق رفته و از صاحبنظران طي مراحل دلفي سوالاتي پرسيده شد تا توافق نظر صورت پذيرد، كه اهم نتايج اين تحقيق بدين شرح مي باشد: فرصت هاي رانتيريسم: تقويت بنيه نظامي، فراهم شدن راه هاي خروج از وابستگي سياسي و اقتصادي و امكان برقراري روابط بين المللي مناسب از طريق درآمدهاي ناشي از فروش نفت، تهديدهاي رانتيريسم: مداخله گسترده كشورهاي خارجي،كاهش امنيت ملي و عدم تعامل با اقتصاد جهاني نقاط قوت رانتيريسم: شكل گيري طبقه متوسط، نهاد سازي اجتماعي، نظم و دولت مدرن، نقاط ضعف رانتيريسم: عدم جديت در دريافت ماليات، تمركز منابع در دست دولت، عدم تشكيل گروه هاي مستقل.

Nowadays, the importance of oil is no secret to anyone, and the consequences of its income are influential in the different areas of the social life of the exporting countries; therefore, it is futile to investigate these consequences regardless of the social and political conditions associated with the governments of the above-mentioned countries. Thus, this study has attempted to study rentierism and the political development of the Islamic Republic of Iran in order to identify threats, opportunities, weaknesses and strengths using a Delphi method. the Delphi method was used in the field of research and using the open-ended questionnaire, the experts in political sociology, economics and politics were asked questions in six stages of Delphi. In this regard, The most important opportunities: strengthing military power, providing ways to be independent politically and economically, appropriate international relations through income derived from natural resources; Threats: widespread intervention of foreign countries, reduction of national security, and lack of interaction with global economy; Strengths: formation of the middle class, social institutionalization, order and modern state; Weaknesses: lack of seriousness in receiving tax, concentration of resources in the hands of the government, and non-formation of indepdent social groups can be mentioned.