بررسي صفات فيزيولوژيك، درصد و اجزاي اسانس دو زيرگونه مرزنجوش (Origanum vulgare subsp. gracile و O. vulgare subsp. hirtum) تحت تنش شوري

به‌منظور بررسي اثرات سطوح مختلف شوري بر محتواي اسانس و برخي خصوصيات مورفولوژيكي و فيزيولوژيكي دو زير گونه مرزنجوش بخارايي (Origanum vulgare subsp. gracile (K.Koch) letsw.) و يوناني (O. vulgare subsp. hirtum (Link) letsw.) آزمايشي گلخانه‌اي به‌صورت فاكتوريل بر پايه طرح كاملاً تصادفي با 4 تيمار و3 تكرار اجرا شد. تيمار تنش شوري با استفاده از كلريد سديم در محلول غذايي هوگلند و در چهار سطح شاهد (بدون تنش)، و تنش‌هاي ملايم (شوري 30 ميلي‌مولار)، متوسط (شوري 60 ميلي‌مولار) و شديد (شوري 90 ميلي‌مولار) اعمال گرديد. براساس نتايج، تحت تنش شوري شاخص‌هاي رشدي، كاروتنوئيد كل و شاخص كلروفيل كاهش يافتند، اما فعاليت آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني و غلظت مالون‌دي‌آلدئيد و پراكسيد ‌هيدروژن در هر دو زيرگونه افزايش پيدا كردند. وزن تر و خشك، كاروتنوئيد، پراكسيد‌هيدروژن و فعاليت آنزيم گاياكول‌پراكسيداز در مرزنجوش يوناني بيشتر از زير گونه بخارايي بدست آمد. درصد و اجزاي اسانس نيز تحت‌تأثير شوري قرار گرفتند. با افزايش شوري، درصد اسانس نسبت به شاهد افزايش يافت و بيشترين مقدار آن (0.8%) در تنش ملايم بدست آمد. 35 تركيب از دو زيرگونه مرزنجوش شناسايي شد. كارواكرول (7230%: كارواكرول زيرگونه يوناني بيشتر از بخارايي)، گاما‌ترپينن، كارواكرول متيل‌اتر و پاراسيمن تركيب‌هاي غالب هر دو زيرگونه بودند. نتايج اين پژوهش برتري مرزنجوش يوناني نسبت به بخارايي را از لحاظ تحمل به تنش شوري و همچنين عملكرد كمّي و كيفي نشان داد.