واكاوي حديثِ «فرامكاني خداوند» از امام‌رضاعليه السلام در مناظره با ابوقره محدّث؛ با نيم‌نگاهي به آموزه‌هاي عهدين و اهل‌سنت

فاقد عنوان لاتين

يكي از صفات جلال الهي، فرامكاني خداوند است كه ادله عقلي و احاديث گوناگون بر آن دلالت دارد. ليك تكيه‌گاهِ گزينشِ اين حديث، ادله چندي است. اول اينكه امام‌رضا در آن، بين فرامكاني خداوند و عدمِ خُلوّ مكاني از او، همنوايي ايجاد نموده است. و دوم آن‌كه اين حديث كه در مقام مناظره بوده گويا به طور طبيعي آيينه ديگر سخنان حضرت در اين باب قرار گرفته است. و سوم عدم توجه به معرفت اين بخش از مناظره امام كه در سنجش با آموزه‌هاي عهدين و اهل سنت، از مرتبه والايي برخوردار است. برآمد نوشتار پيش‌رو، به سبك توصيفي – تحليلي، در بررسي سندي و دلالي، به اين نتيجه رسيد، كه در مرحلۀ اول، سند حديث بر پايه وثوق مخبري و براساس يگانه منبعش كتاب احتجاج طبرسي، مرسل است؛ ليك با در نظر گرفتن سند كتاب الكافي كه براساس قرائني همۀ اين تك مناظره را دربرمي‌گيرد؛ روايت صحيح ارزيابي مي‌شود. البته بر مبناي وثوق خبري، ده قرينه بر اعتبار حديث دلالت دارد. ثانيا روايات امام ­رضا در مسئلۀ مورد بحث، مصدّق و مؤيّد يكديگرند و روايت مذكور، عصارۀ بسياري از آن­هاست. ثالثا در سنجش اين معرفت فرامكاني خداوند، با آموزه‌هاي عهدين و اهل­سنت مشخص ­شد كه در آموزه­هاي آن­ها، گزاره­هاي زيادي بر مكان‌مندي خدا وجود دارد ولي در معارف اهل­بيت به ويژه امام ­رضا خداوند موجودي فرامكان ليك حاضر در همه مكان­ هاست.

فاقد چكيده لاتين