نسبيت در مفهوم قليل در آيه «وَ قَليلٌ مِنَ الآخِرين‌» و تأثير آن در ارزيابي ديدگاه‌هاي مفسران

مطالعه تفاسير گوناگون، نشان‌دهنده آن است كه وحدت‌ معنا و تفسير براي همه آيات قرآن كريم در ميان مفسران وجود ندارد. اختلاف‌نظر ذيل تفسير آيه »وَ قَليلٌ مِنَ الآخِرين « نيز يكي از اين نمونه‌هاست. با نظرداشت به تفاسير مختلف به‌دست مي‌آيد كه مفسران با تكيه بر معناي ظاهري اين آيه نظرهايي را ارائه داده‌اند؛ از جمله اينكه تعداد »سابقون « در امت پيامبر| از سابقوني كه در امت‌هاي گذشته بوده‌اند، كمتر است اما در مقابل اين نظرها، رواياتي وجود دارد كه تعداد ياران پيامبر| در روز قيامت را بيش از ياران ديگر پيامبران دانسته است. بر اين بنياد ميان اين آيات و روايات تعارضي مشاهده مي‌گردد كه برخي از مفسران علي‌رغم كوشش خود، نتوانسته‌اند به‌طور صحيح و كامل اين تعارض را بزدايند. مقاله حاضر مي‌كوشد بر پايه روش توصيفي ـ تحليلي، اين تعارض را بر طرف سازد. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد اختلاف‌نظر در اين آيه از ناديده گرفتن نسبي بودن واژه »قليل « نشأت گرفته است و توجه به اين نكته، تعارض بين آيه و روايات صحيح مرتبط با اين موضوع را مرتفع مي‌كند.