بررسي تطبيقي گلستان سعدي و يادداشت‎هاي ايام سبك‌باري يوشيدا

تسوره ‎زوره‎ گوسا ‎يا يادداشت‎هاي ‎ايامِ‎ سبك‌باري (Tsurezuregusa or Essays in Idleness) اثر راهب، نويسنده و شاعر قرن سيزدهم ژاپن، كنكو يوشيدا (Kenko Yoshida) است كه هشتاد سال پس از گلستان نوشته شده است. به‌لحاظ مضمون و محتوا و ساختار شباهت حيرت‎انگيزي با كتاب شيخِ اجل سعدي شيرازي دارد. باوجودي‌كه سعدي شاعر و نويسنده‎اي معتقد به آموزه‎هاي قرآني و حكمت و عرفان اسلامي ـ ايراني بوده است و يوشيدا راهبي تربيت‎يافتۀ‎ عرفان بودايي، اما انديشه و نوع نگرش اين دو به جهان و هستي چنان به هم نزديك است كه گويي هر دو از يك آبشخور نوشيده‎اند. البته با اين تفاوت كه به‌لحاظ زيبايي‎شناسي، گلستان شيخ اجل به‌نسبت سرآمدتر از يادداشت‎هاي ايام سبك‌باري يوشيدا است. گلستان سعدي شاهكار ادبيِ‎ جهاني است كه به زبان‎هاي مختلفِ جهان ترجمه شده است و ادباي طراز اول بسياري از آن تأثير پذيرفته‎اند. در اين مقاله، ضمن بررسي تطبيقي تعدادي از حكايات دو كتاب و بررسي شباهت‎هايشان، به ارزش‎هاي زيبايي‎شناختي آن‎ها نيز پرداخته‎ايم. تحذير بر ناپايداري جهان، سخن در فضيلت قناعت و توصيه به ساده‎زيستي و وقار پيري از مشتركات معنايي اين دو اثر است؛ همچنان ‌كه درج حكايت و آميزۀ‎ نثر و شعر از ويژگي‎هاي ساختاري آن‎هاست.